skip to main |
skip to sidebar
[...]
Εχτές το βράδυ λοιπόν, μια φίλη μου ήθελε κάποιον να της κάνει μια ταριφιά για να πάει να δει μια δική της φίλη –ας πούμε ότι η πρώτη φίλη λέγεται Σάλι και η δεύτερη Τάμπιθα. Η Τάμπιθα είχε καλέσει τη Σάλι σε ένα πράμα σχετικό με το Δικτυακό Μάρκετινγκ (Network Marketing) στο Σίλβερλεϊκ, μια χαϊλέ περιοχή του Λος Άντζελες.
Ήταν η πρώτη φορά που βρέθηκα σε μια εκδήλωση σχετική με το Δικτυακό Μάρκετινγκ. Το Δικτυακό Μάρκετινγκ είναι κάτι σαν αυτό που κάνει η Amway, η Herbalife ή η Avon: είναι κάτι εταιρείες που δε διαφημίζονται αλλά κάνουν κάτι σικέ πάρτι στα οποία προσπαθούν να σε ψήσουν να αγοράσεις τα προϊόντα τους. Όμως δε θέλουν μόνο να ψωνίσεις –θέλουν να σε κάνουν να γίνεις και πωλητής τους.
Η ατμόσφαιρα θύμιζε αρκετά αυτό που αισθάνεσαι στις μαζώξεις των θρησκευτικών αιρέσεων (cults). Μέσα στο κοινό είναι τοποθετημένοι αρκετοί που είναι ήδη μέλη και η δουλειά τους είναι να φωνάζουν «Μπράβο!» σε συγκεκριμένα σημεία της παρουσίασης –μερικές φορές μάλιστα, είναι κάπως πιο διακριτικοί και απλώς λένε κάτι σαν «Ουάου!» ή «Απίστευτο!» τη στιγμή που πρέπει, λες και απλώς έτυχε να βρίσκονται εκεί και να εντυπωσιαστούν από την παρουσίαση που παίζει στο Power Point.
Στο τέλος της παρουσίασης, οι πιστοί κόβουν βόλτες και ρωτάνε τους καινούριους «Τι σου άρεσε;» –δέχτηκα την ερώτηση τρεις φορές από ανθρώπους που προφανώς δεν αντιλαμβάνονταν πόσο καρφώνονταν ότι ήταν βαλτοί. Και τις τρεις φορές τους απάντησα «Πολύ ωραίο σπίτι είναι αυτό» (επειδή όντως ήταν) και τις τρεις φορές έμειναν εμβρόντητοι. Ελάτε ρε παιδιά! Λίγη φαντασία! Πείτε τουλάχιστον κάτι σε στιλ «Ναι, και ο ιδιοκτήτης το αγόρασε με τα λεφτά που έβγαλε όντας μέλος του δικτύου». Τι μαλάκες. Ακόμα κι εγώ θα μπορούσα να το κάνω αυτό και αυτά τα ζώα είχαν μείνει κόκαλο επειδή δε σχολίασα κάτι σχετικό με τη μαλακισμένη παρουσίασή τους. Α σιχτίρ!
Τέλος πάντων, το συγκεκριμένο κόλπο –θέλω να πω, πρόγραμμα– είχε να κάνει με κάτι φτηνά προγράμματα διακοπών. Το σκεπτικό είναι ότι φτιάχνονται κάτι μεγάλες ομάδες ανθρώπων που μπορούν να αγοράσουν μαζικά και να μειώσουν τα έξοδα των διακοπών των μελών τους (Ουπς! Δεν έπρεπε να το πω αυτό –έτσι μας είπαν στο τέλος της παρουσίασης). Καλή ιδέα, φαντάζομαι, αν θες να πας διακοπές έτσι γενικώς, παρέα με ένα μάτσο ζόμπι από το γκρουπ.
Καθώς παρακολουθούσα το όλο πράγμα, συνειδητοποίησα ότι είχα δει το ίδιο ακριβώς έργο άλλες δύο φορές: τη μια στο βίντεο The Secret και την άλλη στα βιντεάκια στο YouTube από τα σεμινάρια του Big Mind® του Γκένπο Ρόσι. Όπως είπα και παραπάνω, σ’ αυτά τα μαρκετινίστικα ιβέντ υπάρχει ούτως ή άλλως μια ατμόσφαιρα που θυμίζει θρησκευτικές αιρέσεις, οπότε οι τύποι από το The Secret και το Big Mind® δεν είχαν παρά να εφαρμόσουν τις αρχές, τη φιλοσοφία και τις τεχνικές του δικτυακού μάρκετινγκ στις λεγόμενες «πνευματικές» ασκήσεις –το οποίο είναι αντιστροφή αυτού που έγινε αρχικά: τις ιδέες αυτές, τις τσίμπησαν από τις διάφορες αιρέσεις, κάποιοι τύποι που ήθελαν να βγάλουν λεφτά. Πολύ έξυπνο. Όμως, εν τέλει, άνευ αξίας.
Γι αυτό πρέπει κάποια στιγμή κάποιος να πλακώσει στις κλωτσιές (και μιλάω για άγριες κλωτσιές) τον Γκένπο Ρόσι. Στην περίπτωση του The Secret, το όλο πράγμα είναι μια παπαριά από την αρχή μέχρι το τέλος και δεν υπάρχει το παραμικρό ίχνος ουσίας ή αξίας –είναι εξίσου χρήσιμο όσο τα προϊόντα της Herbalife ή οι φτηνές διακοπές με τα ζόμπι. Με τον Γκέμπο όμως, το πρόβλημα είναι ότι εκεί η ίδια τακτική ακολουθείται για το Ζεν, το οποίο στον πυρήνα του είναι η πιο πρακτική και χρήσιμη φιλοσοφία και άσκηση που υπάρχει. Όπως έχω πει και άλλοτε, αν θέλει κανείς να πα' να συμμετάσχει στις βλακώδεις μαζώξεις του Γκένπο, ας πάει. Όμως αυτό το πράμα δεν είναι Βουδισμός και όποιος λέει ότι είναι, θέλει κλωτσιές στον κώλο.
Όλο το κόλπο με το δικτυακό μάρκετινγκ (παραδείγματα του οποίου είναι και το Big Mind® και το The Secret), βασίζεται σε δύο ιδέες. Η μια είναι ότι αυτό που πραγματικά θέλεις από τη ζωή σου είναι ΚΑΠΟΥ ΕΚΕΙ ΕΞΩ και όχι εδώ και η άλλη, ότι ο μάγκας που πρωταγωνιστεί στο σόου έχει αυτό που χρειάζεσαι και μπορεί να στο πουλήσει. Πρόκειται για την απόλυτη σύγχυση, την οποία δημιουργεί και συντηρεί η συλλογική σκέψη.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ότι τόσο οι κομπίνες με το δικτυακό μάρκετινγκ, όσο και το Big Mind®, ενστερνίζονται την ίδια ιδέα ότι όλο αυτό το πράγμα ως τώρα ήθελε πολύ χρόνο, προσπάθεια και ενέργεια όμως πλέον υπάρχει μια καινούρια τεχνική που έχει τα ίδια αποτελέσματα χωρίς όλη τη βαβούρα. Στην περίπτωση του δικτυακού μάρκετινγκ ο στόχος είναι να γίνεις πλούσιος, ενώ στην περίπτωση του Γκένπο και των άλλων, το να φτάσεις στη φώτιση. Πιστέψτε ό,τι θέλετε, κορόιδα.
Ακούστε. Απλώς σας λέω αυτό που βλέπω. Δε δίνω μια αν το πιστεύετε ή όχι. Δεν προσπαθώ να σας πείσω ότι έχω δίκιο. Πιστεύω όμως ότι έχει κάποια αξία να προσπαθείς να εκφράσεις τη συγκεκριμένη άποψη, ακόμα και αν κανείς δε δίνει ιδιαίτερη προσοχή. Αυτά.
Μπραντ Ουόρνερ – Τετάρτη 8 Αυγούστου 2007
ΥΓ
Για το The Secret, μπορείτε να περάσετε μια βόλτα από το σχετικό σάιτ.
[Σ.τ.Μ. Το κείμενο που ακολουθεί μπορεί να φανεί κάπως περίεργο στην αρχή καθώς πρόκειται για συνέχεια μιας συζήτησης σχετικά με τα κείμενα του Μπραντ Ουόρνερ στο πορνογραφικό (και καλά) σάιτ Suicide Girls. Καθώς δεν έχω μεταφράσει εκείνο το κείμενο στα Ελληνικά, ίσως ο αναγνώστης αισθανθεί κάποιο κενό όμως νομίζω ότι διαβάζοντας λίγο παρακάτω, θα μπορέσει να συνδέσει το νόημα.]
Κάποιος ανώνυμος αναγνώστης, άφησε στα σχόλια το παρακάτω κείμενο:
Η Πέμπτη Άσκηση: Αντιλαμβανόμενος τον πόνο που προκαλείται από την απερίσκεπτη κατανάλωση, ορκίζομαι ότι θα προάγω την καλή υγεία, τόσο τη σωματική όσο και την διανοητική, για εμένα, την οικογένειά μου και την κοινωνία μου, έχοντας επίγνωση του τι τρώω, τι πίνω και τι καταναλώνω. Ορκίζομαι να εισάγω στο σώμα μου, στη συνείδησή μου και στο συλλογικό σώμα και συνείδηση της οικογένειάς μου και της κοινωνίας, μόνο αυτά που προάγουν τη γαλήνη, την ευεξία και τη χαρά. Είμαι αποφασισμένος να μη χρησιμοποιήσω οινοπνευματώδη ή άλλες τοξικές ουσίες και να μην βάλω μέσα μου τροφές ή άλλα προϊόντα που περιέχουν τοξίνες –προϊόντα όπως κάποια τηλεοπτικά προγράμματα, κάποια περιοδικά, κάποια βιβλία, κάποιες ταινίες και κάποιες συζητήσεις. Γνωρίζω ότι καταστρέφοντας το σώμα και τη συνείδησή μου με τα δηλητήρια αυτά, προδίδω τους προγόνους μου, τους γονείς μου, την κοινωνία μου και τις μελλοντικές γενεές. Θα εργαστώ προκειμένου να μεταμορφώσω τη βία, τον φόβο, τον θυμό και τη σύγχυση στον εαυτό μου και στην κοινωνία, ακολουθώντας μια δίαιτα για τον εαυτό μου και για την κοινωνία. Αντιλαμβάνομαι ότι μια σωστή δίαιτα είναι αναγκαία για τη μεταμόρφωση τόσο του εαυτού μου, όσο και της κοινωνίας.
Ο αναγνώστης (ή η αναγνώστρια, όμως θεωρώ ότι είναι μάλλον άντρας), λέει ότι του φαίνεται περίεργο που ένας δάσκαλος θα ενθάρρυνε κάτι τέτοιο –φαντάζομαι, ότι εννοεί «θα ενθάρρυνε τον κόσμο να πάει να δει τσόντες». Σκέφτηκα λοιπόν ότι θα έπρεπε ίσως να γίνω λίγο πιο σαφής, ξέροντας ωστόσο ότι όσο και να προσπαθήσω να αποσαφηνίσω αυτά που λέω, δεν πρόκειται ποτέ να καλύψω τους πάντες. Παρόλα αυτά, το θέμα εδώ μου φάνηκε ενδιαφέρον.
Κατ’ αρχάς, δε σας ενθαρρύνω να πάτε να δείτε τσόντες. Στην πραγματικότητα, είναι εντελώς στ’ αρχίδια μου αν θα το κάνετε ή όχι. Δε με αφορά καθόλου. Επίσης, ενδέχεται να έδωσα μεγάλη έμφαση στην οικονομική πλευρά αυτού που κάνω για τα Suicide Girls –καίτοι δε θα μπορούσα να ζω αποκλειστικά από τα βιβλία μου και από αυτά που γράφω στα SG, έχω ήδη μια άλλη δουλειά οπότε δεν είμαι φτωχός. Ούτε και πλούσιος είμαι, όμως δε γράφω στα SG για τα λεφτά. Το κάνω κυρίως για να ενοχλήσω τους ευσεβείς βουδιστές!
Αυτό ήταν αστείο, έτσι; Για όνομα του Θεού!
Τα SG μου προσφέρουν ένα φόρουμ μέσω του οποίου μπορώ να φτάσω σε ένα τεράστιο κοινό. Θα έβγαζα τα ίδια (ίσως και περισσότερα) λεφτά αν ζητούσα δωρεές μέσω PayPal από τούτο εδώ το μπλογκ, όμως όταν γράφω εδώ, μιλάω σε ανθρώπους που ήδη ξέρουν για τι πράγμα μιλάμε. Αντίθετα, όταν γράφω για το κοινό των SG, αισθάνομαι μια πολύ μεγαλύτερη πρόκληση –είναι σαν να κάνω ένα αλλόκοτο κοινωνιολογικό πείραμα: πάντοτε πίστευα ότι ο Βουδισμός κάνει καλό στους πάντες και τώρα δοκιμάζω να δω αν αυτό όντως ισχύει.
Για να απαντήσω, ωστόσο, στο παραπάνω απόσπασμα, πρόκειται για μια άποψη την οποία έχω ακούσει πολλές φορές και σε διαφορετικές εκδοχές. Δεν είμαι ακριβώς σίγουρος ποιος την πρωτοείπε (αν και νομίζω ότι μπορώ να μαντέψω), όμως ένα πράγμα που θα ήθελα να πω –για την περίπτωση που δεν το καταλάβατε – είναι ότι δεν πρόκειται για κάποια παραδοσιακή, αρχαία βουδιστική πηγή αλλά για μια σύγχρονη ερμηνεία. Και δε θα έφτανα στο σημείο να πω ότι είναι εσφαλμένη ή να την καταδικάσω, όμως θα έλεγα ότι δεν είναι η προσέγγιση βάσει της οποίας εκπαιδεύτηκα, ούτε η προσέγγιση που θέλω να διδάσκω.
Προφανώς η σημερινή κουλτούρα βρίθει ερεθισμάτων και τα ερεθίσματα αυτά μπορούν να μας αποσπάσουν πολύ την προσοχή όταν ασκούμαστε. Όταν κάθεσαι στο μαξιλάρι σου, όλα όσα έχεις στοιβάξει μέσα στον εγκέφαλό σου αρχίζουν να ξεχειλίζουν και όσο λιγότερα χώνεις εκεί μέσα, τόσο πιο εύκολο είναι να φτάσεις σε μια ήρεμη, όμορφη κατάσταση στο Ζαζέν. Ωστόσο, ο Ντόγκεν προειδοποιεί ότι το να φτάνεις σε ήρεμες και όμορφες καταστάσεις του νου δεν είναι στην πραγματικότητα ο στόχος της άσκησής μας. Μπορεί να είναι μια ωραία επιπρόσθετη ωφέλεια, όμως δεν είναι ο λόγος που κάνουμε την άσκηση.
Δεν καταδικάζω την προσέγγιση που προτείνει ο ανώνυμος φίλος μας. Θέλω να πω, το να τρως σωστά είναι πολύ καλό, όπως εξίσου καλό είναι το να μην τρως ώρες και ώρες σκοτώνοντας αδιάκριτα κακούς σε ένα γκέιμ. Το να ξέρεις πώς αυτού του τύπου τα ερεθίσματα επηρεάζουν τον νου σου και το σώμα σου, αυτό κι αν είναι πολύ, πολύ, πολύ καλό. Όμως δεν είναι καλό το να προσπαθείς να αποκλείσεις την πραγματικότητα βουλώνοντας τα’ αυτιά σου και φωνάζοντας «Νια! Νια! Νια! Δε σ’ ακούω! Δε σ’ ακούω!»
Ο Ντόγκεν λέει «Εξαλείφοντας τους περισπασμούς, διπλασιάζουμε την ασθένεια... Ο διανοητικός αποκλεισμός προσθέτει στην ασθένεια και την επαυξάνει.. Η ίδια η στιγμή της εξάλειψης είναι, αναπόφευκτα, ενόχληση. Είναι ταυτόχρονα [Σ.τ.Μ. ο περισπασμός και η εξάλειψή του] και είναι πέρα από την ιδέα του ταυτόχρονου. Οι περισπασμοί περιλαμβάνουν πάντοτε το γεγονός της [προσπάθειας] εξάλειψής τους».
Το παραπάνω είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της διδασκαλίας που έμαθα από τη γενεαλογία του Ντόγκεν και που θέλω να μεταφέρω. Το πώς ακριβώς μπορεί να γίνει αυτό πράξη, εξαρτάται από το εκάστοτε άτομο και δε θέλω να φτάσω στο σημείο που έφτασε ο συγγραφέας του κειμένου που παρέθεσα στην αρχή και να αρχίσω να δίνω λίστες με «δηλητηριώδεις δραστηριότητες» –μου φαίνεται τραβηγμένο. Κατά καιρούς, σε τετ-α-τετ συζητήσεις, έχω κάνει προτάσεις που ενίοτε θυμίζουν αυτό που λέει ο τύπος αυτός, όμως ίσως είναι πιο χρήσιμο να ανακαλύψει κανείς πώς να παραμένει ισορροπημένος απέναντι σε κάθε είδους ερέθισμα. Αυτός είναι ο δύσκολος δρόμος και, έχω την εντύπωση, ότι κάποτε αντιλαμβάνεσαι πως είναι ο μόνος δρόμος που βγάζει νόημα.
Συγνώμη.
Μπραντ Ουόρνερ – Τετάρτη 1 Αυγούστου 2007
ΥΓ
Επειδή έχω καιρό να βάλω το σχετικό λινκ, το αρχείο με τα κείμενα του Μπραντ Ουόρνερ στα Suicide Girls, υπάρχει εδώ.
Όπως έχω γράψει και παλιότερα, ένας από τους βασικούς στόχους του Hardcore Zen GR, είναι να βοηθήσει όσους ενδιαφέρονται για το Ζεν να ξεκινήσουν να ασκούνται και να τους δώσει έναν μπούσουλα για το τι σημαίνει Βουδισμός και πώς αυτός μπορεί να αποτελέσει μέρος της καθημερινής τους ζωής –όλα αυτά, με μια άμεση και πρακτική προσέγγιση, χωρίς τις γνωστές παπαρολογίες που συνήθως συνοδεύουν τις φιλοσοφίες της Άπω Ανατολής.
Συνεχίζοντας με βάση την αρχή αυτή, έχω τη χαρά να σας ανακοινώσω ότι μπορείτε πλέον να κατεβάσετε χρησιμοποιώντας αυτό το λινκ το βιβλιαράκι Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν του Μάικλ Λάτσφορντ (Michael Luetchford), μαθητή του Γκούντο Νισιτζίμα, παλαιού μέλους της Ντόγκεν Σάνγκα και δασκάλου του Ζεν στην Αγγλία. Το μικρό αυτό εγχειρίδιο είναι μια ακόμα απόπειρα για την παρουσίαση στα Ελληνικά της ματιάς του Δασκάλου Νισιτζίμα και, ταυτόχρονα, ένας εξαιρετικός οδηγός για αρχάριους στο Ζεν.
Το βιβλιαράκι είναι μόλις 30 σελίδες, όμως αυτές είναι αρκετές για να παρουσιάσει (στις πρώτες 15) τις βασικές αρχές της διδασκαλίας του Βούδα, του ιδρυτή του Σότο Ζεν, Ντόγκεν Ζέντζι (1200-1253) και του Γκούντο Νισιτζίμα καθώς και, (στις επόμενες 15) την ίδια την άσκηση του Ζαζέν και τον καλύτερο τρόπο να την ξεκινήσει κανείς. Τόσο το πρώτο (θεωρητικό), όσο και το δεύτερο (πρακτικό) μέρος είναι γραμμένα απλά και λιτά, επιτρέποντας έτσι στον αναγνώστη να κατανοήσει πλήρως το αντικείμενο και να ξεκινήσει, άμεσα κιόλας, να ασκείται στο Ζαζέν –προφανώς, ο Βουδισμός δεν τελειώνει εκεί, όμως σίγουρα από εκεί αρχίζει!
Το Εισαγωγή στον Βουδισμό και την Άσκηση του Ζαζέν είναι φτιαγμένο σε μορφή αρχείου PDF (έχουμε όλοι Acrobat Reader, όχι;) και μπορείτε να το κατεβάσετε –προφανώς– δωρεάν. Αν ενδιαφέρεστε για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Μάικλ Λάτσφορντ, μπορείτε να ξεκινήσετε από την πρώτη σελίδα του σάιτ του, στη διεύθυνση http://www.dogensangha.org.uk/ ενώ για το σάιτ-μπλογκ του Γκούντο Νισιτζίμα, υπάρχει μόνιμο λινκ στα αριστερά, κάτω από τον τίτλο «Σχετικά Σάιτ». Για μεγαλύτερη διευκόλυνση όσων ενδιαφέρονται αλλά και για άμεση πρόσβαση στο βιβλίο/αρχείο, φρόντισα να βάλω (επίσης στα αριστερά) ένα μόνιμο λινκ απευθείας σ’ αυτό με τη φωτογραφία του εξωφύλλου –κάνοντας κλικ, θα ανοίξει κατευθείαν το PDF από το σάιτ του Μάικλ Λάτσφορντ. Αν θέλετε να το αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας ή να το τυπώσετε, δεν έχετε παρά να δώσετε τις σχετικές εντολές (μ’ άλλα λόγια, να πατήσετε τα σχετικά κουμπάκια) στον Acrobat.
Ελπίζω να σας φανεί χρήσιμο. Και εννοείται ότι είμαι πάντοτε στη διάθεσή σας για τυχόν διευκρινίσεις, ερωτήσεις κ.λπ. Παρεμπιπτόντως, η μετάφραση στα Ελληνικά είναι δική μου, οπότε αν εντοπίσετε κάνα καλαπόδι που διέλαθε της προσοχής μου, παρακαλώ ειδοποιήστε με!
Εχτές, είδα την Αμάντα Πάλμερ (Amanda Palmer) των Dresden Dolls (το καινούριο μου αγαπημένο ντουέτο ντραμς και πιάνο –ένας συνδυασμός καμπαρέ της Βαϊμάρης και πανκ) να συμμετέχει σε ένα πράγμα που οργανώνει το Μουσείο Χάμερ (Hammer Museum) κοντά στο UCLA και που λέγεται «Συζητήσεις» (Conversations). Βασικά, οι τύποι του μουσείου καλούν δύο διασημότητες που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους και τις βάζουν να καθίσουν σε μια σκηνή στην αυλή του μουσείου και να κουβεντιάσουν για δύο ώρες. Αρχικά κάλεσαν την Αμάντα και εκείνη είπε ότι η διασημότητα που θα ήθελε να γνωρίσει ήταν ο Χένρι Ρόλινς (Henry Rollins –νομίζω ότι αρχικά ζήτησε τον Νόαμ Τσόμσκι, όμως αυτός δεν μπορούσε να πάει). Η συζήτηση μεταξύ τους ήταν πολύ, πολύ ενδιαφέρουσα και ομολογώ ότι εξεπλάγην ευχάριστα, καθώς δεν ήξερα τι να περιμένω και νομίζω ότι το ίδιο ίσχυε και για την Αμάντα και τον Χένρι –μάλλον εξεπλάγησαν κι αυτοί όπως κι εμείς οι υπόλοιποι.
Είμαι βέβαιος ότι αν ψάξετε γενικά στο Δίκτυο, θα βρείτε κάποιον που να έχει σηκώσει κάποιο μπλογκ για τη συζήτηση αυτή, οπότε εγώ θα μείνω στις δικές μου εντυπώσεις. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που έθιξαν, ήταν ότι σχεδόν όλοι στον χώρο της ψυχαγωγίας έχουν την αίσθηση ότι δεν ανήκουν εκεί και ότι οι μόνοι που είναι αρκετά ξιπασμένοι ώστε να πιστεύουν ότι αξίζουν τη δημοσιότητα είναι αυτοί που, πιθανότατα, δε θα μείνουν διάσημοι για πολύ καιρό. Ο Χένρι Ρόλινς, έλεγε ότι όταν παίζει σε κάποια ταινία, έχει μερικές φορές την αίσθηση ότι θα μπουκάρει η Αστυνομία των Ηθοποιών και θα τον συλλάβει επειδή δεν είναι «αληθινός» ηθοποιός και ότι την ίδια αίσθηση έχει και για τα άλλα πράγματα που κάνει (όταν γράφει βιβλία, όταν τραγουδάει κ.λπ.). Στη συνέχεια, η Αμάντα (νομίζω ότι ήταν η Αμάντα), είπε ότι έχει δει να συμβαίνει αυτό και σε πολλούς άλλους και ιδιαίτερα σε ανθρώπους που είναι πολύ καλοί σ’ αυτό που κάνουν. Αν είναι γιατροί, αισθάνονται ότι θα μπουκάρει η Ιατρική Αστυνομία, αν είναι δικηγόροι, η Δικηγορική Αστυνομία και πάει λέγοντας.
Την αίσθηση αυτή την έχω κι εγώ –με τη διαφορά ότι εγώ ανησυχώ για την Αστυνομία του Ζεν. Μπορεί μάλιστα αυτός να είναι και ο λόγος που αισθάνομαι τόσο άβολα όταν φοράω βουδιστικά άμφια: αισθάνομαι ότι από στιγμή σε στιγμή κάποιος θα με «ξεφωνίσει» ότι δεν είμαι πραγματικός μοναχός.
Ξέρετε, αυτό όντως συμβαίνει, όμως αυτοί που προσπαθούν να σε ξεφωνίσουν, δεν είναι ποτέ άνθρωποι που έχουν πραγματικά βουδιστικά διαπιστευτήρια –αντίθετα, είναι πάντα κάτι μαλάκες που έχουν διαβάσει ένα σκασμό βιβλία του Ν.Τ. Σουζούκι (D.T. Suzuki) και του Άλαν Ουάτς (Alan Watts) και που έχουν διαμορφώσει κάτι ιδιαίτερα επιτηδευμένες ιδέες για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνει ένας δάσκαλος Ζεν. Οι αγαπημένοι μου είναι εκείνοι οι τύποι που μου ουρλιάζουν «Ο ΒΟΥΔΑΣ ΕΙΠΕ ΝΑ ΜΗΝ ΒΛΑΠΤΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ!!!!» από τα μπλογκάκια τους κάθε φορά που λέω κάτι που τους προσέβαλε (έβλαψε) ή, πιο συχνά, που μπορεί να προσέβαλε κάποιον άλλον. Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ γι αυτούς τους τύπους είναι ότι πρέπει να βρεθούν όλοι μαζί και να το ρίξουν στις αλλαξοκωλιές.
Όταν έβγαλα το πρώτο μου βιβλίο περί Βουδισμού, συνειδητοποίησα ότι υπάρχει μια τεράστια πίεση για συμμόρφωση με το συγκεκριμένο ιδεώδες περί του πώς πρέπει να είναι ένας δάσκαλος του Ζεν –πρόκειται για μια πολύ ασαφή αλλά γενικά αποδεκτή συμφωνία που κουβαλάμε όλοι μέσα στο κεφάλι μας, και όταν λέω «όλοι» συμπεριλαμβάνω και τον εαυτό μου και πολλούς άλλους ανθρώπους που μελετούν και ασκούνται στο Ζαζέν για πολλά χρόνια και που θα έπρεπε να έχουν μια πιο σωστή αντίληψη. Όμως όλοι μας έχουμε τη συνήθεια να αποδεχόμαστε τη συμφωνημένη εικόνα που μας δίνει η κοινωνία –στην περίπτωση του Ζεν, η εικόνα αυτή προβάλλεται μέσω φανταστικών χαρακτήρων όπως ο Γιόντα στον Πόλεμο των Άστρων, ο Κουάι Τσανγκ Κέιν (Chang Caine) στο Κουνγκ Φου (Kung Fu) ή ακόμα οι αλλόκοτες εξιδανικευμένες εικόνες που δίνουν τα ΜΜΕ για πραγματικούς ανθρώπους όπως ο Δαλάι Λάμα ή ο Τικ Νιοτ Χαν (Tich Nhat Hahn). Φυσικά, υπάρχει και ένα τεράστιο πλήθος από μαλάκες (και δε θα πω ονόματα, αν και είμαι βέβαιος ότι μπορείτε να μαντέψετε μερικά) που χρησιμοποιούν την εικόνα αυτή και προσπαθούν να παρουσιάσουν τους εαυτούς τους ως τη ζώσα ενσάρκωση της. Ναι καλά. Πιστέψτε ό,τι θέλετε, φίλοι και γείτονες.
Σε κάποια φάση της και καλά «καριέρας» μου στην πιάτσα αυτή, έκανα μια απόπειρα να συμμορφωθώ με τη συγκεκριμένη εικόνα, όμως την έκανα με μισή καρδιά –αισθανόμουν εντελώς χάλια και έβλεπα ότι με έβλαπτε (βλ. παραπάνω) το να προσπαθώ να γίνω αυτό το ανύπαρκτο πράγμα που οι άλλοι ήθελαν να είμαι. Επίσης, είναι πολύ βλαβερό (και μερικές φορές, ανεπανόρθωτα βλαβερό) για κάποιους ανθρώπους όταν κάποιος γκουρού αυτοπαρουσιάζεται κατ’ αυτόν τον τρόπο –δημιουργούνται τραγικές φαντασιώσεις που είναι σχεδόν αδύνατο να ξεγίνουν. Ο καλύτερος τρόπος να «μην βλάπτεις», είναι να παρουσιάζεις τον εαυτό σου όπως πραγματικά είναι.
Μπορώ να πιάσω πολύ καλά αυτό που λένε η Αμάντα και ο Χένρι, επειδή ξέρω ότι –πιθανότατα– δε θα αισθανθώ ποτέ «αληθινός» δάσκαλος του Ζεν. Θέλω να πω, έχω όλα τα διαπιστευτήρια και τη γενεαλογία, όμως συχνά έχω την αίσθηση ότι κορόιδεψα κάποιους για να τα αποκτήσω –η Αμάντα Πάλμερ, είπε ότι όταν κάνει συναυλίες, υπάρχουν φορές που κοιτάζει το κοινό έκπληκτη και σκέφτεται «Ουάου, στ’ αλήθεια τους έχω δουλέψει όλους αυτούς τους ανθρώπους» (παραφράζω τα λόγια της, καθώς δεν κρατούσα σημειώσεις, όμως κάπως έτσι το είπε). Τέλος πάντων, κάπως έτσι αισθάνομαι κι εγώ μερικές φορές όταν δίνω διαλέξεις περί Ζεν –ή ακόμα και όταν γράφω ένα βιβλίο ή ένα χαζό ποστ σαν αυτή που διαβάζετε αυτή τη στιγμή.
Υπάρχει όμως μια διαφορά –ίσως. Δεν ξέρω αν η Αμάντα Πάλμερ ή ο Χένρι Ρόλινς το ξέρουν, όμως υποπτεύομαι ότι πρέπει να το ξέρουν γιατί αν δεν το ήξεραν, δε θα ήταν οι εκπληκτικοί περφόρμερ που είναι. Και αυτό είναι ότι όλοι αυτοί που μπορεί να αποπειραθούν να σε «ξεφωνίσουν» ως μη «αληθινό» οτιδήποτε (επειδή νομίζουν ότι ξέρουν καλά τι είναι αυτό το οτιδήποτε), είναι εξίσου ποζεράδες μ’ εσένα –και αυτό περιλαμβάνει και την Αστυνομία των Ηθοποιών, και τη Μουσική Αστυνομία και, κυρίως, την Αστυνομία του Ζεν. Όλος ο κόσμος αποτελείται από ποζεράδες και από τίποτα άλλο και το μόνο «αληθινό» που μπορείς να είσαι, είναι ο εαυτός σου. Η εξάσκηση στο Ζαζέν είναι φτιαγμένη για να έχει μόνο ένα αποτέλεσμα και αυτό είναι να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι πραγματικά είσαι και να σε κάνει να γίνεις το άτομο αυτό. Και είναι απολύτως άσχετο το αν το άτομο αυτό δεν είναι αυτό που νομίζει η κοινωνία.
Αυτό είναι που λέει ξανά και ξανά ο Ντόγκεν στο Σομπογκένζο, όταν γράφει για το να «γνωρίσεις έναν πραγματικό άνθρωπο» –όχι κάποιον που προσπαθεί να ανταποκριθεί σε κάποιο ανερμάτιστο ιδεώδες για το πώς πρέπει να είναι ένας δάσκαλος ή ένας μαθητής του Ζεν, αλλά κάποιον που είναι πραγματικά ο εαυτός του. Έχετε όμως κατά νου ότι αυτό που νομίζετε ότι είστε και αυτό που πραγματικά είστε, είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα και ότι μπορεί να μην υπάρχει καμία σχέση μεταξύ της εικόνας και του γεγονότος.
Μπλα, μπλα, μπλα.
Σήμερα είναι Κυριακή, πράγμα που σημαίνει ότι σε κάνα-δυο ώρες θα είναι Δευτέρα στο Τόκιο. Ήτοι, πρέπει να πα’ να κάνω και καμιά «αληθινή δουλειά». Τα λέμε!
Μπραντ Ουόρνερ – Κυριακή 8 Ιουλίου 2007
ΥΓ
Για τους Dresden Dolls, μπορείτε να βρείτε στοιχεία τόσο στη WikiPedia, όσο και στο δικό τους σάιτ. Για το μουσείο τέχνης Χάμερ, στοιχεία υπάρχουν εδώ και εδώ. Ο Χένρι Ρόλινς βρίσκεται παντού στο Ίντερνετ, οπότε ξεκινήστε και γι αυτόν από τη WikiPedia και συνεχίστε στο δικό του σάιτ ή οπουδήποτε αλλού. Τον Νόαμ Τσόμσκι (Noam Chomsky) νομίζω ότι τον ξέρουμε όλοι πλέον, όμως αν θέλετε να φρεσκάρετε τις γνώσεις σας, περάστε μια βόλτα από εδώ. Η ίδια η συζήτηση μεταξύ Αμάντα Πάλμερ και Χένρι Ρόλινς, όντως υπάρχει στο Ίντερνετ –προσωπικά τη βρήκα στο σάιτ του ίδιου του μουσείου, όμως σίγουρα υπάρχει και εδώ. Για τον πολύ γνωστό Βιετναμέζο δάσκαλο του Ζεν, Τικ Νιότ Χαν, ρίξτε μια ματιά εδώ, ενώ για τον Κουάι Τσανγκ Κέιν και την τηλεοπτική σειρά Κουνγκ Φου που ανέδειξε τον (μακαρίτη πλέον) Ντέιβιντ Κάραντιν (David Carradine -όσοι μεγαλώσαμε με το Κουνγκ Φου, τον ξέραμε Καραντάιν), μπορείτε να βρείτε περισσότερα εδώ.
Ένας αναγνώστης, ο Λόουν Γουλφ (Lone Wolf) άφησε ένα σχόλιο σχετικά με ένα βίντεο-συνέντευξη με τον Ντέιβιντ Τσάντγουϊκ (David Chadwick), συγγραφέα του Crooked Cucumber, της βιογραφίας του Ρόσι (Roshi/Δασκάλου) Σούνριου Σουζούκι. Κάντε κλικ εδώ για να πάτε στο σάιτ που έχει τη συνέντευξη (Σ.τ.Μ. βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τη μέση της σελίδας) –δεν την έχω δει ολόκληρη, όμως περιέχει το μόνο οπτικό απόσπασμα που έχω δει από μια ομιλία του Σουζούκι Ρόσι. Πολύ κουλ.
Στη συνέντευξη, τέλος πάντων, ο Τσάντγουϊκ απαντά σε μια ερώτηση που ακούω συχνά και η οποία είναι «Πώς βρίσκει κανείς κίνητρο για να ασκηθεί στο Ζαζέν». Η απάντηση, την οποία ο Τσάντγουϊκ δίνει πολύ πιο πολιτισμένα από ό,τι πρόκειται να κάνω εγώ, είναι γάμα το κίνητρο και απλώς κάνε την άσκηση. Ο Τσάντγουϊκ συγκρίνει το όλο πράγμα με το γράψιμο, κάτι που μπορώ να καταλάβω πολύ καλά –όλοι οι συγγραφείς ξέρουν ότι αν γράφεις μόνο όταν έχεις κάποιο ειδικό κίνητρο, δεν πρόκειται ποτέ να φτιάξεις κάτι της προκοπής. Απλώς κάθεσαι και το κάνεις και το ίδιο ισχύει και με το Ζαζέν: αφιερώνεις μια ώρα κάθε μέρα για το Ζαζέν και το κάνεις τότε, είτε θέλεις είτε δε θέλεις, είτε έχεις την αίσθηση που νομίζεις ότι θα ‘πρεπε, είτε όχι. Απλώς κάθεσαι και το κάνεις.
Μια άλλη ερώτηση που μου κάνουν συχνά τελευταία, και μερικές φορές με μια αίσθηση επείγοντος που με τρομάζει κάπως, είναι το «τι είδους ασκήσεις Γιόγκα μπορεί να κάνει κανείς ώστε να γίνει αρκετά ευλύγιστος και να μπορεί να κάτσει στην πλήρη στάση του λωτού». Προσωπικά, μπορούσα να κάτσω στην πλήρη στάση του λωτού από πολύ πιτσιρικάς, όμως δεν μπορούσα να την κρατήσω για πολύ –το πράγμα ήταν πολύ περίεργο, καθώς γενικά δεν ήμουν ιδιαίτερα ευλύγιστος. Τέλος πάντων, κατάφερα να λυθώ αρκετά ώστε να μπορώ να κάνω ένα πλήρες κάθισμα στη στάση του λωτού με το να κάθομαι όσο περισσότερο άντεχα. Στην αρχή μπορούσα όσο μπορούσα, μετά άρχισα να προσθέτω μερικά λεπτά κάθε μέρα και όποτε δεν άντεχα άλλο, το γύρναγα στη στάση της Βιρμανίας (Burmese Pose/Posture). Μετά από μερικούς μήνες, κατάφερα να μπορώ να κάθομαι γύρω στα 40 λεπτά χωρίς πρόβλημα.
Ως προς τις ασκήσεις Γιόγκα, δεν είμαι και πολύ σχετικός, χώρια που το να προσπαθείς να περιγράψεις ασκήσεις Γιόγκα με κείμενο είναι φοβερά σπαστικό. Ωστόσο, λέγεται ότι όλες οι ασκήσεις της Γιόγκα είναι στην ουσία προετοιμασία για να μπορέσει κανείς να καθίσει σε πλήρη στάση του λωτού, οπότε πηγαίνετε στην κοντινότερη σχολή Γιόγκα, δώστε 15 δολάρια για ένα μάθημα και στη συνέχεια πιάστε τον δάσκαλο και ζητήστε του να σας πει πώς να το κάνετε –αυτό είναι ούτως ή άλλως πολύ καλύτερο από το να ρωτάτε εμένα γιατί εκεί θα μπορέσετε να μιλήσετε ζωντανά με κάποιον ο οποίος θα μπορέσει να δει και σε τι κατάσταση βρίσκεται το σώμα σας. Οι δάσκαλοι της Γιόγκα είναι γενικά πολύ καλοί άνθρωποι και θέλουν να βοηθήσουν όλον τον κόσμο, οπότε εκμεταλλευτείτε τα, τα κορόιδα! (όμως όχι τόσο πολύ, έτσι;)
Πα’ να κάνω καμιά δουλειά.
[...]
Μπραντ Ουόρνερ – Κυριακή 1 Ιουλίου 2007
ΥΓ
Το σάιτ του Ντέιβιντ Τσάντγουϊκ βρίσκεται εδώ –περιέχει πολλά ενδιαφέρονται (και ωραία!) κείμενα σχετικά με το Ζεν (και όχι μόνο) και αξίζει να το ψάξει κανείς. Παρεμπιπτόντως, θα πρέπει να πω εδώ ότι ο Τσάντγουϊκ έχει γράψει ένα συμπαθέστατο βιβλίο για την καθημερινή ζωή στους ιαπωνικούς ναούς Ζεν, το Thank You and Okay: An American Zen Failure in Japan. Τέλος, σχετικά με τη στάση της Βιρμανίας στο κάθισμα, επειδή όπως λέει και ο ίδιος ο Ουόρνερ, το να προσπαθείς να περιγράψεις στάσεις του σώματος με κείμενο είναι μάταιο, κάντε μια αναζήτηση με εικόνες στο Google για «Burmese pose» ή «Burmese posture». Μια τέτοια εικόνα υπάρχει εδώ (και εδώ, από το ίδιο σάιτ μπορείτε να δείτε όλες τις παραλλαγές της στάσης του λωτού), όμως δεν ξέρω για πόσο καιρό θα είναι ενεργά τα λινκ.
[..]
Αυτή την εβδομάδα πηγαίνω στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λος Άντζελες (LA Film Festival) –κατά κάποιον τρόπο σχετίζεται με την «πραγματική» μου δουλειά, όμως βασικά βλέπω τις ταινίες που μου φαίνονται πιο ενδιαφέρουσες. Ως τώρα, έχω δει το Απόδραση από το ΛΑ (Escape from LA), ένα κλασσικό τρας στο οποίο ο Κερτ Ράσελ δραπετεύει από το Λος Άντζελες το οποίο –σύμφωνα με την ταινία– το 1998 έγινε αποικία καταδίκων, όταν ένας φασίστας και θρησκευτικά φανατισμένος πρόεδρος εξελέγη ισόβιος ηγέτης. Το 1998 ήμουν στην Ιαπωνία, οπότε δεν είχα ακούσει τίποτα για όλη αυτή την ιστορία, και τώρα που είμαι εδώ, ο κόσμος με τον οποίο συναναστρέφομαι δεν το συζητάει. Αν ωστόσο, λάβει κανείς υπόψη πώς λειτουργεί αυτή η πόλη, η εξήγηση αυτή βγάζει κάποιο νόημα...
Προσπάθησα να βρω εισιτήρια για την πρεμιέρα του Transformers απόψε, όμως είχαν πουληθεί όλα και ακόμα και η άκρη μου στο γραφείο του Μάικλ Μπέι (Michael Bay) αποδείχτηκε άχρηστη. Παρόλα αυτά, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να καταφέρω να μπω με κάποιον τρόπο.
Τη Δευτέρα, είδα μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία που λεγόταν Join Us –είναι ένα ντοκιμαντέρ για μια θρησκευτική αίρεση (cult) στη Νότια Καρολίνα. Σύμφωνα με την ταινία, το καινούριο είδος αίρεσης που κυκλοφορεί δεν είναι οι τεράστιες οργανώσεις όπως οι Μούνις ή η Σαϊεντολογία, αλλά μικρές οργανώσεις που έχουν την έδρα τους σε μικρές επαρχίες και που δεν τις ξέρει πολύς κόσμος. Η ταινία καταγράφει την πτώση μιας από τις οργανώσεις αυτές, μια φανατική χριστιανική αίρεση με επικεφαλής έναν Γερμανό μετανάστη ονόματι Ράιμουντ Μελτζ (Raimund Melz).
Θα προσπαθήσω να γράψω μια κριτική της ταινίας για την επόμενη στήλη μου στα Suicide Girls, όμως για να πω κάτι κι εδώ, έτσι στο φτερό, τον τελευταίο καιρό έχω την εντύπωση ότι οποτεδήποτε βλέπω μια ταινία, εστιάζω την προσοχή μου σε λάθος σημεία. Θέλω να πω, έχω την τάση να εστιάζω σε πράγματα που οι δημιουργοί της ταινίας μοιάζουν να θέλουν να περάσουν στο ντούκου. Στην προκειμένη περίπτωση, οι «ήρωες» της ταινίας είναι οι θαρραλέες ψυχές που έφυγαν από την αίρεση και που έδειξαν στους αδελφούς τους που παρέμειναν εκεί, πόσο ύπουλη ήταν η οργάνωση στην οποία συμμετείχαν, καταφέρνοντας τελικά να ανατρέψουν την εκκλησία. Οι «κακοί» του έργου, είναι ο ηγέτης της αίρεσης, Ράιμουντ και η γυναίκα του.
Εγώ, από την άλλη, εστίασα περισσότερο την προσοχή μου στον Ράιμουντ. Ως ηγέτης της δικής μου αίρεσης, μπορώ να καταλάβω καλύτερα τη δική του πλευρά από ό,τι την πλευρά των υποτιθέμενων ηρώων της ταινίας. Σκέφτομαι, πώς θα μπορούσα να κάνω τους οπαδούς μου να μου αγοράσουν έναν στόλο από σπορ αυτοκίνητα και να μου χτίσουν τζάμπα μια ολόκληρη γειτονιά, ώστε να μπορέσω μετά να τους νοικιάσω τα ίδια σπίτια σε ακριβότερες τιμές; Πώς γίνεται να πληρώνω από την τσέπη μου το νοίκι στο Κέντρο της Χιλ Στριτ (Hill Street Center) για να γίνονται τα σέσιν και τα μαθήματα του Ζαζέν και να χάνω ένα σκασμό λεφτά κάθε φορά που εμφανίζονται μόνο πέντε άτομα; Τι τρέχει μ’ αυτή την ιστορία; Δε γαμιέται –μου φαίνεται πρέπει ν’ αρχίσω κι εγώ να χρεώνω 185 δολάρια κάθε συνεδρία και να υπνωτίζω τον κόσμο για να τον κάνω να πιστεύει ότι έχει καταφέρει να βρει τη φώτιση μέχρι το απόγευμα, όπως κάνουν κάτι άλλοι Δάσκαλοι του Ζεν.
ΟΧΙ! ΟΧΙ!! ΟΧΙ!!! Κάνω πλάκα. Πλάκα –εντάξει; Όμως στ’ αλήθεια μπορώ να καταλάβω καλύτερα την πλευρά του Ράιμουντ και της γυναίκας του από ό,τι την πλευρά των οπαδών του. Μπορώ να καταλάνω ακριβώς πώς γίνεται νε μπουρδουκλωθεί έτσι ένας άνθρωπος. Και αυτό επειδή, αντίθετα από αυτό που θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι δημιουργοί της ταινίας, οι οπαδοί μιας αίρεσης δεν είναι απλώς τα αθώα πλασματάκια που τα κοροϊδεύει ένας κακός, βρωμερός και άσχημος τύπος αλλά, συνήθως, πρόκειται για εκμεταλλευτές ανθρώπους που έχουν μια βαθιά ανάγκη να εξαπατηθούν. Μάγκες, το εισπράττω κι εγώ ο ίδιος μερικές φορές από διάφορους ανθρώπους που έρχονται να με δουν και που καταλαβαίνω ότι πραγματικά ψάχνουν για κάποιον σαν τον Ράιμουντ ή τον Τσαρλς Μάνσον ή τον Μπιν Λάντεν ή τον Χίτλερ. Οι άνθρωποι αυτοί, δεν πρόκειται να σταματήσουν να ψάχνουν, μέχρι να βρεθεί κάποιος φουκαράς σαν τον Ράιμουντ τον οποίο θα πάρουν και θα τον μετατρέψουν στον διεφθαρμένο ηγέτη που τόσο ποθούν. Φυσικά, το πρόβλημα δεν είναι μονόπαντο, οπότε ο ηγέτης θα πρέπει να είναι ήδη αρκετά κακός, όμως ποτέ το πρόβλημα δεν είναι μόνο από τη δική του πλευρά –ποτέ, ποτέ, ποτέ. Ποτέ. Δεν υπάρχει ούτε ένα τέτοιο παράδειγμα. Επειδή οι σόλο επικεφαλής αιρέσεων, είναι κάτι τρελαμένοι που στέκονται και φωνάζουν στις γωνίες των δρόμων και που κανείς δεν τους δίνει σημασία.
Τέλος πάντων, θα γράψω και κάτι πιο ολοκληρωμένο για όλα αυτά και όταν τελειώσω τη μικρή μου πραγματεία, θα την παρουσιάσω στα Suicide Girls αυτό το Σαββατοκύριακο. Οπότε, συγχωρήστε με αν κλέψω μερικά από αυτά που έγραψα εδώ και τα χρησιμοποιήσω εκεί.
Μπραντ Ουόρνερ – Τετάρτη 27 Ιουνίου 2007
ΥΓ
Για τον σκηνοθέτη και παραγωγό Μάικλ Μπέι (Michael Bay), περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ. Για τους Μούνις (Moonies), δηλαδή την οργάνωση Unification Church του Κορεάτη Σουν Μιούνγκ Μουν (Sun Myung Moon), μπορείτε να μάθετε περισσότερα εδώ και εδώ (αλλά και εδώ). Τέλος, για τον Τσάρλι Μάνσον (Charlie Manson) και την ομάδα του, μια ιστορία που συντάραξε τον κόσμο στα τέλη της δεκαετίας του ’60 (και, για πολλούς, σήμανε το τέλος της αθωότητας της εποχής εκείνης), μπορείτε να ξεκινήσετε από τη WikiPedia αλλά υπάρχουν άφθονα στοιχεία και σε πολλά άλλα μέρη.
ΟΚ. Σήμερα θα αποπειραθώ να απαντήσω σε μερικά από τα e-mail που μου στέλνουν διάφοροι. Όπως έχω πει και στο παρελθόν, διαβάζω τα πάντα, όμως συνήθως είμαι τόσο πηγμένος με τα της «αληθινής» μου δουλειάς που είναι σχεδόν αδύνατο να απαντήσω ακόμα και σε ένα μέρος από αυτά που μου στέλνετε.
Το παρακάτω e-mail εκφράζει ορισμένα πράγματα που με ρωτάνε πολλοί, οπότε αν απαντήσω σ’ αυτό, ίσως απαντώ έμμεσα και σε άλλους με παρόμοιες ερωτήσεις:
«Σκέφτομαι μήπως η ιστορία μου μπορεί να γίνει θέμα για κάποιο από τα ποστ σου. Κάνω διαλογισμό ζεν εδώ και δύο χρόνια. Ξεκίνησα με το να γίνω μέλος σε μια σότο σάνγκα στο Άμστερνταμ για έξι μήνες και δεν το μετανιώνω: μου έμαθαν πώς να κάθομαι και πώς να αναπνέω, ενώ το να κάνεις διαλογισμό μαζί με άλλους μπορεί να είναι όντως ενθαρρυντικό. Όμως υπήρχαν εκεί και ορισμένα πράγματα που δε μου άρεσαν: το να ψέλνεις σούτρες, το να κάνεις υποκλίσεις στο άγαλμα του βούδα και οι κάπως αυταρχικές συνήθειες του «υπεύθυνου μοναχού». Για παράδειγμα, στον τύπο αυτό δεν άρεσαν οι ερωτήσεις μου, παρότι νομίζω ότι ήταν αρκετά αθώες. Όταν τον ρώτησα γιατί το να φοράει κέσα είναι τόσο σημαντικό γι αυτόν, με κοίταξε για αρκετή ώρα με ένα βαθυστόχαστο ύφος και μου δήλωσε «Η κέσα μου είναι το σύμπαν». Και όταν τον ρώτησα τι ακριβώς είχε αποκομίσει μετά από 25 χρόνια ζεν, με κοίταξε με ένα ακόμα πιο βαθυστόχαστο (για να μην πω θυμωμένο) ύφος και μου είπε βλοσυρά: «Την πεμπτουσία». Δεν μπόρεσα να μη γελάσω, κάτι που δεν του άρεσε, οπότε έφυγα από τη σάνγκα του και άρχισα να κάθομαι μόνος μου, στο σπίτι.
»Πολλοί ζενάδες προσπαθούν να με πείσουν ότι το να κάθεσαι μόνος σου είναι αδύνατο και ότι δεν μπορείς να το κάνεις χωρίς έναν καλό δάσκαλο. Βεβαίως, θα ήθελα να έχω έναν, όμως δεν μπορώ να τον βρω. Ο διαλογισμός μου σιγά-σιγά γίνεται όλο και πιο καλός και όλο και πιο βαθύς και μπορεί να μην έχω γίνει ο τέλειος ζεν-ΒΟΥΔΙΣΤΗΣ, όμως η γυναίκα μου, η οποία είναι Γιαπωνέζα, λέει πάντοτε ‘εσείς οι δυτικοί, μπερδεύετε πάντα τα παρελκόμενα της ανατολικής σοφίας με την ίδια την ανατολική σοφία. Ξέχνα την κέσα, τα αγάλματα και τις σούτρες’ Προσπαθώ να αποφεύγω το κακό και προσπαθώ να κάνω το καλό και επί πολλά χρόνια, προσπαθώ να δώσω απάντηση στον στίχο από τη Σούτρα της Καρδιάς ‘η μορφή είναι κενότητα και η κενότητα είναι μορφή’. Το ερώτημά μου είναι, είναι το ζεν μου χειρότερο από το ‘ζεν της σάνγκα’; Δεν είναι καλύτερα να αποφεύγεις τους μαλάκες δασκάλους και να μένεις στο κλασικό ζεν ρεπερτόριο και να αντιμετωπίζεις τη πρόκληση στο σπίτι σου; Επίσης, πρέπει να είμαι δηλωμένος βουδιστής ζεν για να ασκούμαι στο καθαρό ζεν; Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσες κάποια μέρα να γράψεις κάτι σχετικό αλλά και αν δεν μπορέσεις, τα κείμενά σου συνεχίζουν να με εμπνέουν και να με ενθαρρύνουν. Ευχαριστώ πολύ».
Κι εγώ ευχαριστώ που με ρώτησες!
Μόλις γύρισα από το Κέντρο Ζεν του Σαν Φρανσίσκο (San Francisco Zen Center /SFZC/ΚΖΣΦ)και σκεφτόμουν παραπλήσια πράγματα. Το ΚΖΣΦ είναι πιθανότατα σαν το μέρος που πήγες κι εσύ: ένα μεγάλο κέντρο Ζεν, το οποίο το τρέχουν με επαγγελματισμό, με συγκεκριμένο χώρο και με μόνιμο προσωπικό. Το προσωπικό στο ΚΖΣΦ είναι κυλιόμενο, όπως συμβαίνει και με τα περισσότερα αντίστοιχα κέντρα, όμως οι θέσεις είναι καλυμμένες πάντοτε και προκειμένου να μπορέσει κανείς να κάνει ένα τέτοιο μέρος να λειτουργήσει, θα πρέπει να έχει διαδικασίες αντίστοιχες μ’ αυτές που έχουν οι εταιρείες. Πρέπει να υπάρχει ιεραρχία μέσα στην οργάνωση, πρέπει να υπάρχουν πολιτικές, πρέπει να υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών για όσους μελετούν εκεί και πρέπει να υπάρχουν κανόνες και τελετουργικά τα οποία να ακολουθούν τα μέλη. Αν δεν υπάρχουν όλα αυτά, το πράμα πάει κατά διαόλου.
Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν σκέφτονται το Ζεν, σκέφτονται τέτοιου στιλ μέρη, είτε το συνειδητοποιούν, είτε όχι. Τα μεγάλα μοναστήρια στην Κίνα και την Ιαπωνία, τόσο τα αρχαία, όσο και τα σύγχρονα, λειτουργούν όλα σχεδόν με τον ίδιο τρόπο.
Αυτό είναι ένα ρεύμα του Ζεν –θα έλεγα ότι είναι και το κύριο, αυτό που πιθανότατα θα πετύχετε αν βάλετε μαζί στη Google τη λέξη «Ζεν» και το όνομα της πόλης σας και πάτε στο πρώτο μέρος που θα εμφανιστεί στ’ αποτελέσματα.
Εγώ έχει τύχει να μελετήσω σε ένα διαφορετικό στιλ. Οι δύο δάσκαλοι που είχα, ήταν από γραμμές που βρίσκονται κάτω από τη γενική ομπρέλα της σχολής Σότο, όμως και οι δύο αυτές γραμμές είχαν επαναστατήσει απέναντι στον τρόπο που τρέχει τα πράγματα –ως οργάνωση– η σχολή αυτή. Προς τιμήν της, η σχολή Σότο επιτρέπει να γίνεται κάτι τέτοιο και, σε κάποιο βαθμό, το ενθαρρύνει κιόλας.
Επειδή οι βουδιστές δάσκαλοι έχουν την τάση να αυτοαποκαλούνται «ιερείς» και/ή «μοναχοί», ο περισσότερος κόσμος θεωρεί ότι τα πράγματα λειτουργούν με τον τρόπο που τρέχει τα πράγματα η Καθολική Εκκλησία. Όμως αυτό δεν ισχύει –θα μπορούσα να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο σχετικά (και κατά κάποιον τρόπο, το κάνω), όμως εδώ υποτίθεται ότι είναι ένα απλό μπλογκ, οπότε δε θα μπω σε λεπτομέρειες).
Δεν μπορώ να πω συνολικά αν ο ιδρυματικός τρόπος να λειτουργείς τα πράγματα είναι καλύτερος ή χειρότερος από τον πολύ χαλαρό τρόπο που τα χειρίζονταν οι δάσκαλοί μου (και οι δάσκαλοι των δασκάλων μου) –εξαρτάται από το κάθε άτομο και από το τι πάει καλύτερα σ’ αυτό. Μπορώ να πω με σιγουριά όμως, ότι δε θα είχα ασχοληθεί τόσο πολύ μ’ όλη αυτή την ιστορία που λέγεται Ζεν, αν η μόνη εκδοχή του ήταν η ιδρυματική –ούτε μια στο εκατομμύριο. Ορισμένοι εκφραστές του ιδρυματικού ρεύματος ίσως να πιστεύουν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν καλό. Ας πιστεύουν ό,τι θέλουν.
Ωστόσο, χαίρομαι πολύ που τα ιδρύματα αυτά υπάρχουν στο Ζεν και συχνά ενθαρρύνω ανθρώπους που μου γράφουν από πολύ μακρινά μέρη, να πάνε εκεί. Δεν ξέρω από πρώτο χέρι αν οι συγκεκριμένοι δάσκαλοι στα συγκεκριμένα ιδρύματα είναι καλοί, κακοί ή αδιάφοροι –ορισμένοι όπως ο κ. «Βρήκα την Πεμπτουσία» με τον οποίο μίλησες, παίρνουν τον εαυτό τους πολυυυυυυυυυυυυυύ στα σοβαρά. Ορισμένοι ασχολούνται πολύ με ζητήματα πρωτοκόλλου, τυπικού, με το ποιος είναι ανώτερος από τον άλλον στην ιεραρχία και με διάφορες άλλες τέτοιες ανοησίες. Ορισμένοι δε δίνουν μια για αυτές τις σαχλαμάρες όμως τις επιτρέπουν σε κάποιον βαθμό στους χώρους τους, προκειμένου τα πράγματα να πηγαίνουν ομαλά. Μέχρι να περάσεις κάποιον χρόνο με τον κάθε δάσκαλο, δεν ξέρεις τι περίπτωση είναι –και συνήθως δεν είναι κάτι που μπορείς να το κρίνεις πολύ γρήγορα.
Αν τα μόνα μέρη που έχεις στη γειτονιά σου για να ασκηθείς, μοιάζουν με βιομηχανίες μοναχών και αυτό στη σπάει, θα έλεγα να πας παρόλα αυτά. Κάτσε και ας στη σπάει. Ίσως να έχεις δίκιο, όμως κάτσε. Ίσως οι εντυπώσεις σου να είναι εντελώς εσφαλμένες. Μην ασχοληθείς –απλώς κάτσε. Αν το μέρος είναι όντως σφηκοφωλιά, πιθανότατα θα το καταλάβεις αρκετά σύντομα και μπορείς να φύγεις. Ή ίσως θα γίνεις κι εσύ ένας από αυτούς τους ηλίθιους που ακολουθούν τον ηγέτη της αίρεσης (cult) και πίνουν το Kool Aid®, οπότε δεν μπορώ να σε βοηθήσω –άσε που έχω την εντύπωση ότι αυτού του είδους οι άνθρωποι ούτως ή άλλως δε διαβάζουν αυτά που γράφω ή τα διαβάζουν και μετά γράφουν εξυπνάδες στα σχόλια.
Πιστεύω βαθιά ότι ο κατάλληλος δάσκαλος πάντα εμφανίζεται τελικά. Μερικές φορές χρειάζεται λίγο περισσότερος χρόνος, οπότε επίμεινε. Αν έχεις μέσα στο κεφάλι σου έναν στοιχειώδη ανιχνευτή παπαρολογίας, πιθανότατα δε θα ξεφύγεις πολύ. Απλώς πρόσεχε τι συμβαίνει γύρω σου, κάνε ερωτήσεις και μη δέχεσαι εύκολες απαντήσεις. Μην είσαι το πρόβατο που ακολουθεί το κοπάδι. Μην πίνεις το Kool Aid®.
Ακόμα, μην έχεις τη φαντασίωση ότι αν μπορούσες να έρθεις να καθίσεις μαζί μου –ή με οποιονδήποτε άλλο δάσκαλο, τα κείμενα του οποίου διαβάζεις– όλα θα είναι μέλι-γάλα. Ο πατέρας μου γνώρισε πρόσφατα μια τύπισσα η οποία είναι μέγας φαν των βιβλίων μου και αισθανόταν κάπως ανήσυχος που θα την συναντούσε από κοντά επειδή μπορεί αυτή να πίστευε ότι θα ήταν κι εκείνος σαν κι εμένα. Η απάντησή μου ήταν «Μπαμπά, ακόμα κι εγώ δεν είμαι ‘σαν κι εμένα’ όταν με γνωρίζουν από κοντά!» –και το ίδιο ισχύει για όλους τους ανθρώπους. Αν μπορούσαμε να μπούμε σε μια χρονομηχανή και να συναντήσουμε τον Ντόγκεν ή τον Ναγκαρτζούνα ή ακόμα και τον ίδιο τον Βούδα, βάζω στοίχημα ό,τι θέλεις ότι θα σε απογοήτευαν οικτρά. Και μπορώ να σου εγγυηθώ ότι εγώ τουλάχιστον, σίγουρα θα σε απογοητεύσω!
Δεν υπάρχει πρόβλημα να κάθεσαι μόνος σου και δεν υπάρχει πρόβλημα να αντιμετωπίζεις με σκεπτικισμό τους διάφορους δασκάλους που συναντάς. Είναι γεγονός ότι χρειάζεσαι έναν δάσκαλο, όμως δε χρειάζεται να βιάζεσαι του σκοτωμού να τον βρεις. Αν ξέρεις πώς να ακούς, όλοι και όλα μπορούν να γίνουν ο τέλειος δάσκαλος.
Μπραντ Ουόρνερ – Παρασκευή 22 Ιουνίου 2007
ΥΓ
Η κέσα (kesa) ή κασάγια (kasaya) είναι ένας μανδύας, χαρακτηριστικός των βουδιστών μοναχών/ιερέων. Μερικά στοιχεία δίνει η WikiPedia, περισσότερα στοιχεία υπάρχουν εδώ, ενώ εδώ μπορείτε να βρείτε ένα βιντεάκι στο οποίο ο Γκούντο Νισιτζίμα (δάσκαλος του Μπραντ Ουόρνερ) δείχνει πώς φοριέται η κέσα πριν το Ζαζέν. Η φράση «να αποφεύγεις το κακό και να κάνεις το καλό» είναι ένα από τα βασικά βουδιστικά διδάγματα –ο Ντόγκεν έχει αφιερώσει στο Σομπογκένζο ένα ολόκληρο κεφάλαιο στη φράση αυτή (είναι το κεφάλαιο Σοάκου Μακούσα [Shoaku Makusa] και μπορεί κανείς να το βρει εδώ ενώ ένα σχετικό σχόλιο του Γκούντο Νισιτζίμα υπάρχει ηχογραφημένο εδώ). Για το Κέντρο Ζεν του Σαν Φρανσίσκο, ένα ιστορικό ίδρυμα για την πορεία του Ζεν στις Η.Π.Α., το καλύτερο σημείο εκκίνησης είναι το σάιτ του ίδιου του Κέντρου. Τέλος, υπάρχει το ζήτημα της Σούτρας της Καρδιάς (Heart Sutra), του πιο σημαντικού –ίσως– κειμένου για τον Βουδισμό Ζεν. Μάλλον θα πρέπει να γράψω κάτι αναλυτικότερα για τη σούτρα αυτή, όμως στο μεταξύ μπορείτε να πάρετε μια ιδέα από τη WikiPedia και να βρείτε το ίδιο το κείμενο από τον ίδιο τον Ουόρνερ, στη σχετική σελίδα του παλιού του σάιτ. Η αναφορά στο αναψυκτικό Kool Aid®, έχει να κάνει με την αίρεση (cult) Peoples Temple του Τζιμ Τζόουνς (Jim Jones) και τη μαζική αυτοκτονία (900 ατόμων) στο Τζόουνσταουν της Γουιάνα το 1978 –έκτοτε, έχει καθιερωθεί η έκφραση «πίνω το Kool Aid®» να σημαίνει «ακολουθώ τυφλά κάποιον».
