Απόψε τα μεσάνυχτα στην εκπομπή των Suicide Girls!

[Σ.τ.Μ. Το βιβλίο που αναφέρεται στο κείμενο που ακολουθεί, είναι το δεύτερο βιβλίο του Μπραντ Ουόρνερ, Sit Down And Shut Up. Μπορείτε να το βρείτε –φυσικά– σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία τύπου Amazon]

[…]

Αισθάνομαι ιδιαίτερα άβολα με τη διαδικασία προβολής ενός βιβλίου –θυμίζει τα εμπορικά πανηγύρια των ροκ σταρ. Όμως θεωρώ ότι το βιβλίο μου είναι πολύ καλύτερο από σχεδόν οτιδήποτε κυκλοφορεί στην πιάτσα, οπότε αν πρόκειται να αγοράσετε βιβλία, πάρτε το δικό μου. Στο Λος Άντζελες, είναι απολύτως κοινωνικά αποδεκτό να προωθείς διαρκώς τον εαυτό σου, ενώ εκεί που μεγάλωσα, στο Άκρον, δεν ήταν. Σιγά-σιγά το συνηθίζω, καθώς αποτελεί μέρος της δουλειάς μου.

Από πλευράς Βουδισμού, το ζήτημα παρουσιάζει ορισμένα διλήμματα. Μας λένε πάντοτε να αποφεύγουμε τον πλούτο και τη δόξα. Βεβαίως με την αποφυγή του πλούτου δεν έχω κανένα πρόβλημα –θα σας σοκάρει αν δείτε πόσο άσχημα πληρώνονται οι περισσότεροι συγγραφείς. Οι λίγοι που βγάζουν ένα σκασμό λεφτά είναι αυτοί που ακούγονται πολύ, όμως οι περισσότεροι ίσα που τη βγάζουμε. Προσωπικά είμαι ΟΚ επειδή έχω και μια πραγματική δουλειά, όμως δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσω τη δουλειά αυτή και να ζήσω μόνο μ’ αυτά που βγάζω από το γράψιμο.

Η δόξα, από την άλλη μεριά, έχει αρχίσει να με περικυκλώνει ταχύτατα. Ως βουδιστική μούρη, έχω πολλά από τα δυσάρεστα της δόξας, χωρίς πολλά από τα καλά της. Θέλω να πω, δε βγάζω λεφτά και κάθε φορά που μιλάω δεν έχω από κάτω μια λεγεώνα γκόμενες να μου πετάνε τα εσώρουχά τους. Δέχομαι, ωστόσο, δριμύτατη κριτική από ανθρώπους που δεν ξέρω, μου κάνουν προσωπικές ερωτήσεις άγνωστοι που νομίζουν ότι με ξέρουν και πολλοί έχουν απαιτήσεις από τον χρόνο μου. Δεν παραπονιέμαι στ’ αλήθεια –όλα αυτά τα κάνω μόνος μου και μπορώ να σταματήσω όποτε θέλω (το ξέρω ότι ακούγομαι σαν αλκοολικός, όμως αλήθεια μπορώ).

Στα μαθήματά μου, έχω μερικούς ηθοποιούς και απ’ ό,τι λένε, έχουν κι αυτοί ανάλογες ανησυχίες. Όμως, αν είσαι ηθοποιός, χρειάζεσαι κάποιο επίπεδο διασημότητας –το ίδιο και αν είσαι βουδιστής δάσκαλος. Ο Ντόγκεν έφυγε από το Κιότο επειδή είχε αρχίσει να γίνεται πολύ διάσημος, κάτι που δεν άρεσε στους άλλους δασκάλους. Ωστόσο, δεν πήγε στην επαρχία Φουκούι για να αποφύγει τα φώτα της δημοσιότητας –πήγε για να αποφύγει τις μαλακίες αυτών των τύπων στο Κιότο. Δεν έγραψε αυτά που έγραψε και μετά τα παράτησε σ’ ένα ντουλάπι για να σαπίσουν. Τα έγραψε επειδή πίστευε στ’ αλήθεια ότι είχε κάτι αξιόλογο να συνεισφέρει στην κοινωνία. Ακόμα και ο ίδιος ο Βούδας ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στην εποχή του και δεν κατέβαλλε καμία προσπάθεια να περιορίσει τη δημοτικότητά του αυτή.

Το μεγάλο πρόβλημα με τη δόξα είναι το να τη φλερτάρεις για να γίνεις διάσημος ή για να βγάλεις λεφτά –ο δρόμος αυτός είναι που δεν οδηγεί πουθενά. Αν, από την άλλη, είσαι ένας καλλιτέχνης που πιστεύει στην τέχνη του, δεν είναι κακό να την προωθείς.

Ακούστε λοιπόν απόψε τη συνέντευξή μου στη ραδιοφωνική εκπομπή των Suicide Girls και δείτε αν μου πετάξουν τίποτα εσώρουχα λάιβ στο στούντιο. Αναρωτιέμαι τι θα γινόταν αν κάποια το έκανε...

Μπραντ Ουόρνερ – Κυριακή 20 Μαΐου 2007

ΥΓ
Η ραδιοφωνική εκπομπή των Suicide Girls η οποία αναφέρεται στο κείμενο, υπάρχει ακόμα ονλάιν στο αρχείο του σάιτ. Μπορείτε να την ακούσετε ή να την κατεβάσετε σε ΜΡ3 εδώ.

Το Σότο Είναι Καλό

Η φίλη μου, η Τόνεν Ο’ Κόνορ (Tonen O'Connor) από το Κέντρο Ζεν του Μιλγουόκι (Milwaukee Zen Center) ενοχλήθηκε από ορισμένα από τα σχόλια που έκανα στο προηγούμενο κείμενό μου για τη γραμμή Σότο του Ζεν (http://en.wikipedia.org/wiki/Soto), οπότε είπα να ξεκαθαρίσω κάπως τα πράγματα. Την αγαπώ τη σχολή Σότο! Μερικοί από τους πιο καλούς μου φίλους είναι από τη σχολή Σότο!

Πέραν της πλάκας, στ’ αλήθεια δεν έχω κανένα σοβαρό πρόβλημα με το σύνολο της σχολής Σότο. Και οι δύο δάσκαλό μου ήταν (και είναι) από τη σχολή Σότο, το ίδιο και η Τόνεν, και τα περισσότερα μέρη στα οποία πάω και μιλάω, σχετίζονται κάπως με την ίδια σχολή. Αν θέλει κανείς να μελετήσει τον Βουδισμό, νομίζω ότι καλά θα κάνει να βρει κάποιον δάσκαλο από τη γενεαλογία αυτή –αν και θα πρέπει επίσης να αναφέρω το Still Point στο Ντιτρόιτ το οποίο συνδέεται με μια κορεάτικη γενεαλογία και είναι ένα καταπληκτικό μέρος.

Πέραν αυτών, υπάρχει ωστόσο μια γιγάντια επιχείρηση στην Ιαπωνία που λέγεται Σότο Σου. Όπως μπορείτε να δείτε στη σελίδα της WikiPedia που αναφέρω παραπάνω, υπάρχουν 14.700 ναοί Σότο με 7 εκατομμύρια πιστούς –μιλάμε για έναν τεράστιο μηχανισμό, με τον οποίο δεν έχω παρά ελάχιστη σχέση, καίτοι είμαι κανονικό μέλος του. Ο Κόμπουν Τσίνο (Kobun Chino), ο δάσκαλος του πρώτου μου δασκάλου, παραιτήθηκε από την οργάνωση (νομίζω) παρότι ο ίδιος του ο αδελφός ήταν κάποτε επικεφαλής της –δεν είμαι 100% σίγουρος για την παραίτηση του Κόμπουν, οπότε αν κάποιος ξέρει, παρακαλώ να με ενημερώσει. Ο δάσκαλός μου, ο Γκούντο Νισιτζίμα, πήρε το χρίσμα από τον τότε επικεφαλής του Σότο Σου (όχι τον αδελφό του Κόμπουν), όμως εξακολουθεί να αποφεύγει κάθε εμπλοκή με την ευρύτερη οργάνωση. Οι μεγάλοι οργανισμοί είναι όλοι λίγο-πολύ το ίδιο –προφανώς κάποιοι είναι πιο κακοί από άλλους και το Σότο Σου κάνει πολύ περισσότερα καλά πράγματα παρά κακά, όμως όπως όλοι οι μεγάλοι οι οργανισμοί, έχει και αυτό την τάση να λειτουργεί σαν μια γιγάντια μηχανή. Και προσωπικά δεν είμαι και μεγάλος φαν της γραφειοκρατίας.

Δεν παρακολουθώ ιδιαίτερα τα τεκταινόμενα και τις εσωτερικές μετακινήσεις στην οργάνωση Σότο, οπότε οι περισσότερες πληροφορίες μου προέρχονται από τις ίδιες Ιντερνετικές πηγές στις οποίες έχουν πρόσβαση όλοι. Όπως έχω πει και άλλοτε, τα πιο πολλά σάιτ που έχω δει στο γουέμπ σχετικά με το Ζεν είναι –θα έλεγα, «σκατά», όμως κρατήθηκα, είδατε πόσο ώριμος είμαι!– ας πούμε χωρίς πολλή ουσία. Όμως πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι καλοί δάσκαλοι δεν είναι γραφιάδες. Και γιατί να είναι; Έχουν πολύ πιο σημαντικά πράγματα να κάνουν από το να κάθονται και να γράφουν στον υπολογιστή τους και μετά να ξαμολάνε στον κυβερνοχώρο αυτά που έγραψαν.

ΤΕΣΠΑ, ήθελα απλώς να βεβαιωθώ ότι δεν πέρασε η άποψη ότι μισώ όλους τους δασκάλους Σότο που υπάρχουν στον κόσμο. Από την άλλη, μερικές φορές αναρωτιέμαι γιατί οποιοσδήποτε να νοιάζεται για το τι πιστεύω. Αν κάνετε κλικ εδώ, θα δείτε μια φωτογραφία μου από το πάρτι που έκαναν εχτές το βράδυ τα Suicide Girls. Πραγματικά σας νοιάζει αν αυτός ο τύπος σας πει να πάτε στον έναν βουδιστικό ναό ή στον άλλον; Βγείτε έξω, ακούστε τους δασκάλους της περιοχής σας και κρίνετε μόνοι σας.

Μπραντ Ουόρνερ – Τετάρτη 18 Απριλίου 2007

ΥΓ
Τα στοιχεία που δίνει το κείμενο για τους ναούς και τα μέλη του Σότο Σου πιθανότατα έχουν αλλάξει μέσα στα σχεδόν τρία χρόνια που μεσολάβησαν, όμως εξακολουθούν να δίνουν ένα μέτρο της διείσδυσης της οργάνωσης. Για τον Κόμπουν Τσίνο, έναν πολύ ενδιαφέροντα δάσκαλο Ζεν, μπορεί κανείς να διαβάσει περισσότερα εδώ.

Ο.Γ. Κρισναμούρτι, Σέκτα Σότο και Κουλ Κουρέματα

Κάπως στενοχωρήθηκα όταν άκουσα πρόσφατα ότι πέθανε ο Ο.Γ. Κρισναμούρτι (U.G. Krishamurti). Δεν μπορώ να πω ότι υπήρξα ποτέ καθ’ οιονδήποτε τρόπο οπαδός του, δε διάβασα ποτέ κανένα από τα βιβλία του και δεν παρακολούθησα καμία από τις ομιλίες του –τον ξέρω μόνο από τα ηχητικά (και βίντεο;) αποσπάσματα που βρίσκεις στο YouTube και τα κομμάτια από τις ομιλίες του που σκάνε μύτη καμιά φορά στο Ίντερνετ. Υπάρχει πάντα η πιθανότητα να είπε κάτι εξαιρετικά βλακώδες και να μην το ξέρω, οπότε μη θεωρήσετε ότι μ’ αυτά που γράφω τον υποστηρίζω και ένθερμα, έτσι;

Τον Ο.Γ. τον άκουσα για πρώτη φορά όπως άκουσα για πρώτη φορά τον Ρόμπιν Χίτσκοκ (Robyn Hitchcock). Όταν άρχισα να βγάζω ψυχεδελικούς δίσκους με το όνομα Dimentia 13, διάφοροι κριτικοί έλεγαν ότι ακούγομαι σαν τον Ρόμπιν Χίτσκοκ ή το γκρουπ του, τους Soft Boys. Δεν είχα ακούσει ούτε τον μεν, ούτε τους δε, όμως αγόρασα μερικούς δίσκους τους, μου άρεσαν και άρχισα να παραδέχομαι ότι τα κομμάτια μου κάπως θύμιζαν αυτό το στιλ. Αντίστοιχα, όταν άρχισα να εμφανίζομαι ονλάιν ως βουδιστής, κάποιοι έγραψαν ότι τους θύμιζα τον Ο.Γ. Κρισναμούρτι τον οποίο επίσης δεν είχα ακουστά –τον έψαξα και κατάλαβα πώς προέκυψε η σύγκριση. Ποτέ δεν έγινα φαν του Ο.Γ. όπως έγινα του Ρόμπιν Χίτσκοκ (παρεμπιπτόντως, αύριο το βράδυ παίζει στο Spaceland και θα πάω να τον ακούσω), όμως αυτά που διάβασα και άκουσα από το έργο του, μου άρεσαν.

Το μόνο πραγματικό επικριτικό σχόλιο που έχω για τον Ο.Γ. είναι το ίδιο μ’ αυτό που έχω και για τον Τζιντού Κρισναμούρτι (Jiddu Krishamurti): νομίζω ότι ίσως να ήταν πιο έξυπνοι από όσο έπρεπε –αν όχι για τον εαυτό τους, τουλάχιστον για τους οπαδούς τους. Και οι δύο είχαν, προφανώς, μια σαφή αντίληψη περί του τι είναι πραγματικό και τι παπαριές, όμως και οι δύο αρνήθηκαν εντελώς την αξία που έχει οποιαδήποτε οργάνωση ή μεθοδολογία.

Από λογικής πλευράς, μπορεί κανείς να μπει στον πειρασμό να πει ότι όλες οι μεθοδολογίες είναι, τελικά, λάθος –είναι προφανές ότι ακόμα και άνθρωποι που έχουν περάσει δεκαετίες ασκούμενοι στο Ζαζέν μπορούν να είναι απολύτως μαλάκες, χωρίς καμία αντίληψη περί πραγματικότητας και χωρίς να έχουν να πουν τίποτα αξιόλογο. Αυτό συμβαίνει όταν κάθεται κανείς στο μαξιλάρι και περνάει τον χρόνο του βουλιάζοντας όλο και πιο βαθιά στις ίδιες του τις ψευδαισθήσεις και όταν οι ψευδαισθήσεις αυτές ενθαρρύνονται από ανεπαρκείς δασκάλους. Παρότι εξακολουθώ να πιστεύω ότι αυτού του είδους οι άνθρωποι είναι μειονότητα, παραμένει το γεγονός ότι δεν μπορείς να πάρεις κάτι σαν το Ζαζέν και να πεις ότι αυτό θα λειτουργήσει αυτόματα για τους πάντες και πάντα.

Από την άλλη, το λέω αυτό και όντως το πιστεύω, επειδή ένα μέρος της άσκησης του Ζαζέν είναι η καλλιέργεια της σωστής στάσης απέναντι στις ίδιες μας τις ψευδαισθήσεις.

ΤΕΣΠΑ, νομίζω ότι τόσο ο Ο.Γ. Κρισναμούρτι, όσο και ο Τζιντού Κρισναμούρτι απέρριψαν τις μεθοδολογίες όπως το Ζεν κάπως βιαστικά. Το αστείο είναι ότι συχνά μπαίνω κι εγώ στον πειρασμό να κάνω το ίδιο –για παράδειγμα, όντας μέρος της γραμμής Σότο του Βουδισμού Ζεν, θεωρούμαι μέλος της ομάδας αυτής και όσοι βρίσκονται εκτός έχουν την τάση να θεωρούν ότι συμφωνώ με οτιδήποτε κάνουν τα άλλα μέλη της οργάνωσης και ειδικά οι υποτιθέμενοι ηγέτες της. Θέλω να πω, αν συναντήσω κάποιον και μου πει ότι είναι στην Κου Κλουξ Κλαν, πιθανότατα θα υποθέσω ότι μισεί τους μαύρους, τους ομοφυλόφιλους και τους Εβραίους. Ίσως να υπάρχουν άνθρωποι στην ΚΚΚ που γίνονται μέλη μόνο και μόνο για να πηγαίνουν στα μπάρμπεκιου και που δεν ενδιαφέρονται καθόλου για το πολιτικό μήνυμα της οργάνωσης. Είναι πιθανό. Όμως εγώ, όντας εκτός, έχω την τάση να θεωρώ δεδομένο ότι όλα τα μέλη πρέπει να συμφωνούν με τις θέσεις της οργάνωσης, έστω και λίγο.

Σε ό,τι αφορά την οργάνωση Σότο, δεν ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για αυτό που φαίνεται να εκπροσωπεί. Δεν ασχολούμαι με τις ακριβές κηδείες οι οποίες απ’ ό,τι φαίνεται είναι η βασική λειτουργία της οργάνωσης στην Ιαπωνία και, όπως έχω πει και άλλοτε, δεν αισθάνομαι και πολύ χαρούμενος με αυτά που κάνουν ορισμένοι Αμερικανοί δάσκαλοί της. Από την άλλη, δεν έχω αποκηρύξει ακόμα τη σέκτα Σότο –ο Γκούντο Νισιτζίμα διαχωρίζει πάντοτε την οργάνωση στην Ιαπωνία (που ονομάζεται Σότο Σου) και τη γραμμή δασκάλων που «κατάγονται» από τον Δάσκαλο Ντόγκεν, τον άνθρωπο που έφερε τη γενεαλογία Σότο στην Ιαπωνία. Όμως και ο ίδιος δεν παραιτήθηκε ποτέ από μέλος του Σότο Σου και αμφιβάλλω ότι θα το κάνει. Και ούτε κι εγώ το έχω κάνει.

Νομίζω ότι το θέμα είναι πρακτικό. Ως μέλος του Σότο, έχω πρόσβαση σε κάποιο βαθμό εξουσίας –αυτό ισχύει όταν είσαι μέλος σε οποιαδήποτε μεγάλη οργάνωση. Για παράδειγμα, όταν εξέδωσα το πρώτο μου βιβλίο, οι εκδότες μου ήθελαν απόδειξη ότι ήμουν ένας πραγματικός και αναγνωρισμένος δάσκαλος μιας πραγματικής βουδιστικής γενεαλογίας και επειδή μπορούσα να τους δώσω αυτή την απόδειξη, το βιβλίο μου εκδόθηκε. Βεβαίως, τα πράγματα στην Αμερική είναι τόσο χύμα αυτόν τον καιρό που οποιοσδήποτε έχει διαβάσει το Ζεν και η Τέχνη της Συντήρησης της Μοτοσικλέτας (Zen and the Art of Motorcycle Maintenance) μπορεί να αρχίσει να δηλώνει Δάσκαλος του Ζεν και κανείς δε θα τον αμφισβητήσει, όμως παρόλα αυτά, οι πραγματικές γενεαλογίες είναι σημαντικές –και αυτό είναι κάτι που το αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερος κόσμος, ακόμα και εδώ στην Αμερική.

Παρότι το να έχεις πάρει αποδεικτικό μετάδοσης από έναν ή από περισσότερους πραγματικούς δασκάλους δε σημαίνει πάντα ότι όλα είναι μια χαρά, δεν αρνούμαι και την ισχύ που έχουν οι γενεαλογίες αυτές ή τη χρησιμότητά τους. Το να πάρεις το αποδεικτικό μετάδοσης είναι το εύκολο –το δύσκολο είναι το να αποδειχθείς άξιος αυτού που σου έχει μεταδοθεί.

ΤΕΣΠΑ, παρότι είμαι απολύτως βέβαιος για αυτό που θέλω να πω, δεν έχω καμία ψευδαίσθηση σχετικά με την ικανότητά μου να το πω. Χώρια που ότι και να πεις, μπορεί να παρεξηγηθεί και θα παρεξηγηθεί από τους ανθρώπους που είναι αποφασισμένοι να παρεξηγούν τα πράγματα. Οπότε, λες απλώς αυτό που λες, το κάνεις όσο πιο σαφές γίνεται και μετά πας να κάνεις τη φορολογική σου δήλωση –αυτό δηλαδή που θα πάω να κάνω κι εγώ μόλις ανεβάσω το κείμενο αυτό.

ΤΕΣΠΑ, στενοχωρήθηκα κάπως που άκουσα ότι πέθανε ο Ο.Γ. Ήταν ενδιαφέρων τύπος και το κούρεμά του ήταν κουλ.

Μπραντ Ουόρνερ – Τετάρτη 11 Απριλίου 2007

ΥΓ
Για τον Ο.Γ Κρισναμούρτι, καλή αφετηρία είναι –όπως πάντα–το σχετικό λήμμα της WikiPedia καθώς και το σάιτ UGKrishnamurti.org. Για τον (γνωστότερο) Τζιντού Κρισναμούρτι, μπορεί κανείς επίσης να ξεκινήσει από τη WikiPedia και να συνεχίσει με το Ίδρυμα Κρισναμούρτι. Για το Σότο Σου, υπάρχει μόνιμο λινκ στα αριστερά (εκεί που λέει «Σότο Ζεν»), ενώ ο Ρόμπιν Χίτσκοκ έχει επίσημο σάιτ στη διεύθυνση http://www.robynhitchcock.com/ Τέλος, για το θρυλικό βιβλίο Το Ζεν και η Τέχνη της Συντήρησης της Μοτοσικλέτας (το οποίο, παρόλα αυτά δεν έχει καμία σχέση με το Ζεν), μια ιδέα δίνει η WikiPedia, όμως μπορεί κανείς να το βρει και στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Κάκτος.

Ξέρω και ΞΕΡΩ

Στο τελευταίο μου κομμάτι για τα Suicide Girls, έγραψα το εξής:

«Το να ξέρεις ότι δεν ξέρεις είναι στ’ αλήθεια πολύ δυνατό πράγμα. Όταν ξέρεις σαφώς ότι δεν ξέρεις, μπορείς να είσαι σίγουρος ότι δεν ξέρει και κανένας άλλος».

Σε απάντηση στο παραπάνω, ένας τύπος με το ψευδώνυμο Εϊπσαμόνγκας (Apesamongus), έγραψε το εξής:

«Βεβαίως και δεν έχω ιδέα από πράγματα που όντως ξέρουν κάποιοι άλλοι. Είναι αλαζονεία να θεωρείς ότι οι άλλοι συμμερίζονται την άγνοιά σου».

Το πρόβλημα εδώ είναι ότι άλλο το ξέρω και άλλο το ΞΕΡΩ. Πολλοί άνθρωποι ξέρουν πράγματα που δεν ξέρω –π.χ. να κάνουν τη φορολογική τους δήλωση μόνοι τους, να παίζουν φαγκότο ή να μαγειρεύουν λαζάνια– και ποτέ δε θα θεωρούσα ότι επειδή εγώ δεν τα ξέρω αυτά τα πράγματα, δεν τα ξέρει κανείς. Υπάρχουν επίσης κάποιες γνώσεις που προκύπτουν από το να καταναλώνεις χώρο στον πλανήτη αυτόν για αρκετό καιρό –η γιαγιά μου, ας πούμε, θυμάται την εποχή που η τηλεόραση ήταν κάτι καινούριο και, έχοντας ζήσει τις αλλαγές που πέρασε η Αμερική το μεγαλύτερο κομμάτι του αιώνα αυτού, μπορεί να μεταφέρει ένα μέρος από τη γνώση της.

Και μετά έχουμε το να ΞΕΡΕΙΣ. Το να ΞΕΡΕΙΣ είναι αυτό που διάφοροι ασυνείδητοι πνευματικοί δάσκαλοι (καθώς και πολιτικοί, διαφημιστές και άλλοι σκοτεινοί τύποι) ισχυρίζονται ότι εκείνοι έχουν και εσύ δεν έχεις. Πρόσφατα, κάποιοι άρχισαν να θεωρούν ότι συγκαταλέγομαι κι εγώ μεταξύ αυτών που ΞΕΡΟΥΝ –έχουν αρχίσει να μου ‘ρχονται διάφορες παραλλαγές της ίδιας ερώτησης, μιας ερώτησης που η βασική της εκδοχή είναι: «Πώς βλέπεις τον κόσμο;» Λες και πιστεύουν ότι κάθε φορά που κοιτάω μια ντομάτα, βλέπω την κοσμική φιγούρα του Βίσνου με τα οκτώ χέρια.

Μου ήρθε ένα e-mail από έναν τύπο που μου έλεγε ότι μιλούσε κατ’ ιδίαν με τον Δάσκαλό του και αυτός του είπε «Είσαι στο τρίτο επίπεδο (ή ό,τι στον πούτσο επίπεδο πνευματικών διαστάσεων μετρούσε), όμως αν θέλεις, μπορώ να σε φέρω στο δεύτερο επίπεδο». Ο δάσκαλος, βλέπετε, ΗΞΕΡΕ ενώ ο φουκαράς ο μαθητής το μόνο που μπορούσε να κάνει, ήταν να καθίσει δίπλα του και να νοιώσει εξ αντανακλάσεως τη θαλπωρή της δόξας του. Αδέλφια, αν κάποιος αρχίσει να σας λέει τέτοια, πάρτε δρόμο όσο πιο γρήγορα μπορείτε.

Η αλήθεια είναι ότι κανένας δεν ΞΕΡΕΙ. Είμαι σίγουρος ότι κάποιοι σκέφτεστε αυτή τη στιγμή «Και που το ξέρεις εσύ ότι κανένας δεν ΞΕΡΕΙ; Δεν έχεις γνωρίσει τον Μέγα Δάσκαλο Σρι Σρι Ράμα Λάμα Πωστολέν –αυτός σίγουρα ΞΕΡΕΙ». Δεν έχω πρόβλημα να πιστεύετε τέτοιες μαλακίες. Αλήθεια δεν έχω πρόβλημα. Επειδή το να ΞΕΡΕΙΣ δεν υπάρχει. Δεν είναι κάτι που έχει κάποιος άλλος και μπορεί να σου το πουλήσει. Δεν μπορείς να δανειστείς την εμπειρία κάποιου άλλου –στις παλιές βουδιστικές ιστορίες, αυτό το λένε «να μετράς τον θησαυρό του άλλου».

Κάποιος άλλος μπορεί να ξέρει καλά τον εαυτό του. Όμως δεν ξέρουν εσένα και δεν μπορούν να σε ξέρουν. Θυμάμαι μια συζήτηση που είχα κάποτε με τον πρώτο μου δάσκαλο του Ζεν, τον Τιμ: του είχα πει κάτι σε στιλ «Αλλά εσύ ξέρεις. Τα ‘χεις περάσει όλα αυτά» και εκείνος μου απάντησε «Μπραντ, δεν έχω περάσει τίποτα».

Η αντίληψη ότι κάποιος άλλος ΞΕΡΕΙ είναι πάντα ένας τρόπος να μεταφέρεις τις ευθύνες σου σε κάποιον άλλον. Αυτοί ΞΕΡΟΥΝ, οπότε μπορούν να σου πουν κι εσύ μπορείς απλώς να αράξεις και να ρουφήξεις.

Δεν πάει έτσι. Υπάρχουν στιγμές που εύχομαι να πήγαινε, όμως δεν πάει. Και από τη στιγμή που θα καταφέρεις να το αντιληφθείς αυτός, ίσως να έχεις μια πιθανότητα να ανακαλύψεις μόνος σου την πραγματική γνώση.

Μπραντ Ουόρνερ – Κυριακή 1 Απριλίου 2007

Η μηχανή της φώτισης

[Σ.τ.Μ. Το παρακάτω κείμενο είναι το παλιότερο από την τριάδα των κειμένων που αναδημοσιεύω από το παλιό σάιτ του Μπραντ Ουόρνερ. Όπως έγραψα και τα προηγούμενα, το μεταφράζω αφενός επειδή αναφέρεται σε νεώτερα κείμενα και αφετέρου επειδή εκφράζει αρκετά γλαφυρά τη θέση του Ουόρνερ για τις διάφορες «νέες μεθόδους» που υποτίθεται ότι κάνουν πιο προσιτό το Ζεν ]

Παίρνω πίσω όλα αυτά που λέω στο βιβλίο μου ότι η διαδικασία του Ζεν είναι μακρόχρονη και δύσκολη, ότι χρειάζονται πολλά χρόνια άσκησης και θέληση για να αντιμετωπίσεις την αλήθεια, όσο σκληρά και αν θέλεις να αντισταθείς. Ένας φίλος που διαβάζει τις σελίδες αυτές, είχε την καλοσύνη να μου στείλει ένα αντίτυπο του περιοδικού του Άντριου Κόεν (Andrew Cohen), What Is Enlightenment? (Τι Είναι Φώτιση;) για να δω την κριτική που έκαναν στο βιβλίο μου (παρεμπιπτόντως, η άποψή τους είναι ότι είμαι για τα μπάζα) και εκεί που το ξεφύλλιζα και γέλαγα με τον διάλογο μεταξύ του Άντι και του δικού του, του Κεν Ουΐλμπερ, πέτυχα μια διαφήμιση με τίτλο «Πώς να Διαλογιστείτε Πιο Βαθιά Από Έναν Μοναχό Ζεν!».

Σύμφωνα με τη διαφήμιση, μια καινούρια ηχητική τεχνολογία ονόματι Χόλοσινκ (Holosync), θα σας κάνει να φτάσετε στην ίδια υψηλή κατάσταση φώτισης και υπέρ-συνειδητότητας με τους παλιούς μοναχούς του Ζεν μέσα σε λίγα λεπτά. Βασίζεται, λένε, «εν μέρει στη βραβευμένη με Νόμπελ έρευνα γύρω από το πώς τα σύνθετα συστήματα (για παράδειγμα, οι άνθρωποι) εξελίσσονται σε υψηλότερα επίπεδα λειτουργικότητας» Ουάου! Βραβευμένη με Νόμπελ έρευνα! Σύνθετα συστήματα! Υψηλότερα επίπεδα λειτουργικότητας! «Ένας συνδυασμός ακριβείας από ηχητικά σήματα, δίνει στον εγκέφαλο πολύ συγκεκριμένα ερεθίσματα και δημιουργεί καταστάσεις βαθύ διαλογισμού» Κι εγώ σπατάλησα δεκαετίες να κάθομαι να κοιτάω έναν άδειο τοίχο, ενώ το μόνο που χρειαζόταν να κάνω ήταν να βάλω ένα ζευγάρι ακουστικά και να «κατακτήσω τον σούπερ βαθύ διαλογισμό με το πάτημα ενός κουμπιού!» Έχει ακόμα και ένα τηλέφωνο χωρίς χρέωση για να πάρεις και να σου στείλουν την κασέτα τζάμπα (ενώ κανονικά κάνει 19.95 δολάρια!).

Βέβαια, αν είστε οι τύποι που τρώτε κάτι τέτοια εμπορικά τρικάκια, τότε σίγουρα διαβάζετε λάθος σελίδες. Δεν υπάρχει Μηχανή Φώτισης. Ούτε υπήρξε ποτέ, ούτε θα υπάρξει ποτέ. Είναι κρίμα που ο κόσμος τα πιστεύει κάτι τέτοια, όμως πράγματι τα πιστεύει.

Είναι πολύ εύκολο να δει κανείς πώς λειτουργεί αυτό το σκεπτικό. Η τεχνολογία μπορεί να είναι καταπληκτικό πράγμα –δείτε πόσα πράγματα μας έχει δώσει η επιστήμη: λάπτοπ, iPod, κινητήρες Βάνκελ. Η τεχνολογία έχει βελτιώσει τόσες διαστάσεις της ζωής μας, που δεν είναι δύσκολο να θεωρήσουμε ότι μπορεί κάποτε να ενισχύσει τον διαλογισμό τόσο ώστε να μπορούμε να βρούμε τη Φώτιση με το πάτημα ενός κουμπιού.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτού του τύπου οι υποθέσεις περί τεχνολογίας και περί διαλογισμού είναι εσφαλμένες. Η τεχνολογία λειτουργεί ως εξής: έχεις ένα πρόβλημα, ας πούμε θέλεις να ακούς μουσική όταν είσαι μέσα στο τρένο και πας στη δουλειά σου. Όμως δεν είσαι σίγουρος τι θέλεις να ακούσεις κάθε μέρα και δε θέλεις να κουβαλάς όλα σου τα CD όπου πας. Οπότε, φτιάχνεις έναν μικρό σκληρό δίσκο ο οποίος μπορεί να χωρέσει μερικές εκατοντάδες CD και, voila! Το iPod! Όλα σου τα προβλήματα λύνονται!

Προκειμένου λοιπόν να επινοήσεις μια τεχνική λύση, κοιτάς το πρόβλημα, το σκέφτεσαι πολύ, χειρίζεσαι ένα σωρό σύμβολα μέσα στο κεφάλι σου, δοκιμάζεις τη συμβολική σου λογική απέναντι στα πραγματικά δεδομένα του πραγματικού κόσμου και καταλήγεις με μια εφεύρεση που λύνει το πρόβλημά σου –πρόκειται για έναν πολύ καλό τρόπο να αντιμετωπίζεις τα πράγματα.

Ο διαλογισμός όμως, έρχεται κάπου εντελώς διαφορετικά. Δεν έχει καμία σχέση με τη σκέψη. Όλες οι μηχανές, ό,τι και αν κάνουν, είναι η υλική υπόσταση της ανθρώπινης σκέψης και μπορούν να λειτουργήσουν μόνο εντός των ορίων των σκέψεων που τις δημιούργησαν. Ο διαλογισμός έχει να κάνει με το να βλέπεις πέρα από τους περιορισμούς της σκέψης και με το να πηγαίνεις σε μέρη που η σκέψη δεν έχει καμία πιθανότητα να φτάσει.

Βεβαίως, η ιδέα ότι θα πας πέρα από όλες τις σκέψεις μπορεί να ακούγεται εξωτική. Όμως αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο επειδή έχουμε την τάση να πιστεύουμε πολύ στη σκέψη –στην πραγματικότητα, η σκέψη δεν πάει και τόσο μακριά, καθώς δεν είναι παρά ηλεκτρικά ερεθίσματα που χοροπηδάνε μέσα στο ενάμισι κιλό κρέας που κουβαλάμε μέσα στο κεφάλι μας. Δεν είναι τίποτα περισσότερο. Το μέρος που βρίσκεται πέρα από όλες τις σκέψεις είναι ακριβώς εδώ και δεν έχει τίποτα το εξωτικό. Η σκέψη δεν μπορεί ποτέ να συλλάβει αυτό που είναι ακριβώς μπροστά σου και μέσα σου ακριβώς αυτή τη στιγμή.

Ένα μηχάνημα, μπορεί μόνο να λειτουργήσει μέσα στα όρια που τους θέτει η σκέψη. Ας πούμε ότι πιστεύετε ότι ίσως η χρήση της βίο-ανάδρασης θα ήταν ένας καλός τρόπος να ενισχύσετε την άσκησή σας του Ζεν. Ίσως να αποφασίσατε ότι ο διαλογισμός Ζεν έχει να κάνει με το να αυξήσετε τα εγκεφαλικά κύματα Θήτα και να μειώσετε τα εγκεφαλικά κύματα Δέλτα (ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων –ποτέ δεν έδωσα μεγάλη βάση σ’ όλη αυτή την ιστορία). Καλωδιώνεστε λοιπόν στο μηχανάκι της βίο-ανάδρασης και εξασκείστε στο να ανεβάζετε τα γευστικότατα κύματα Θήτα σας. Αυτό είναι! Άμεσο Ζεν, έτσι;

Μπα. Η άσκηση του Ζεν δεν έχει καμία σχέση με το να βάζεις κάποιον στόχο στον νου σου και μετά να προσπαθείς να χρησιμοποιήσεις την άσκηση για να επιτύχεις τον στόχο αυτόν. Η πραγματική άσκηση στο Ζεν είναι καθαρά άνευ επιλογών –έχει να κάνει με το να βλέπεις αυτό που υπάρχει αυτή τη στιγμή. Αν έρθει ένας καθαρός νους, έρχεται ένας καθαρός νους. Αν έρθει ένας συννεφιασμένος νους, έρχεται ένας συννεφιασμένος νους.

Αν, τώρα, πιστεύετε ότι ένα μηχάνημα –το προϊόν της σκέψης που έχει γίνει ύλη– μπορεί να σας πάρει πέρα από όλη τη σκέψη, πάρτε τηλέφωνο σ’ αυτό το νούμερο χωρίς χρέωση που λέγαμε και αγοράστε την κασέτα. Εγώ θα συνεχίσω να κοιτάω άδειους τοίχους –ευχαριστώ πολύ.

http://homepage.mac.com/doubtboy/EnlightenmentMachine.htm

ΥΓ
Για τον Άντριου Κοέν, μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Και για τον κινητήρα Βάνκελ, εδώ.

Τι Στον *Μπιπ* Μέρος Δεύτερο

[Σ.τ.Μ. Και αυτό το κείμενο είναι από το παλιό σάιτ του Μπραντ Ουόρνερ και συνεχίζει τον σχολιασμό του, εδώ για τη βουδιστική κοινότητα των Η.Π.Α., με αφορμή την ταινία What The Bleep Do We Know. Το πρώτο κείμενο, βρίσκεται στη διεύθυνση http://hardcorezengr.blogspot.com/2009/10/blog-post_09.html ]

Αφότου έβαλα ονλάιν την κριτική μου για την ταινία What The Bleep Do We Know (Τι Στον *Μπιπ* Ξέρουμε), ένας αναγνώστης ονόματι Ντέιβιντ Γκάι (David Guy) μου επεσήμανε ένα άρθρο για την ταινία στο salon.com Το άρθρο υποστηρίζει ότι η ταινία είναι πολύ λιγότερο αντικειμενική από όσο υποστηρίζει και ότι κάποιοι από τους επιστήμονες που εμφανίζονται να δίνουν συνεντεύξεις σ’ αυτή, λένε ότι αυτά που είπαν, πειράχτηκαν στο μοντάζ έτσι ώστε να φαίνεται ότι πιστεύουν σε ιδέες που στην πραγματικότητα δεν πιστεύουν. Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με το salon.com, η ταινία δημιουργήθηκε από μαθητές ενός υποτιθέμενου πνεύματος ηλικίας 35.000 ετών ονόματι Ράμθα (Ramtha) το οποίο κάποτε διοικούσε τη χαμένη ήπειρο της Ατλαντίδος και το οποίο, σύμφωνα με τους οπαδούς του «είναι ένα Φωτισμένο Ον, όπως ο Βούδας». Ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Τσεκάρετε το σάιτ του στη διεύθυνση http://ramtha.com/ και αν το καταλάβατε, μπράβο σας. Εγώ πάντως, δεν το κατάλαβα!

Αν και δεν είμαι και πολύ πρόθυμος να δεχτώ ό,τι λέει το άρθρο του salon.com ως έχει, το κείμενο αυτό εξηγεί πολλά πράγματα. Το ίδιο το γεγονός ότι οι δημιουργοί της ταινίας, επέλεξαν να συμπεριλάβουν ένα πνεύμα/οντότητα είναι από μόνο του μια σημαντική ένδειξη για το ό,τι η ατζέντα τους, δεν είναι ακριβώς αυτή που ισχυρίζονται.

Στην πραγματικότητα, δε με νοιάζει ότι μπορεί να κυκλοφορεί μια ταινία που προπαγανδίζει ένα κουλό θρησκευτικό καλτ (cult) και που ισχυρίζεται ότι είναι μια σοβαρή παρουσίαση της σχέσης μεταξύ επιστήμης και θρησκείας. Αυτό που με ενοχλεί είναι το γεγονός ότι η αμερικανική βουδιστική κοινότητα δείχνει να έχει καταπιεί τη φόλα αμάσητη –και ότι αυτό μας δίνει ένα μέτρο για τη θλιβερή κατάσταση του Βουδισμού στην Αμερική της αυγής του 21ου αιώνα. Και για να ξέρετε, ο ένας από τους τύπους που είδα να υποστηρίζουν την ταινία δεν είναι κάνας τυχαίος Δάσκαλος Ζεν, αλλά ένα από τα πιο υψηλά ιστάμενα πρόσωπα ενός από τα πιο διάσημα κέντρα Ζεν στην Αμερική, ιδιαίτερα αξιοσέβαστο στον χώρο και με πολλά βιβλία στο ενεργητικό του.

Γιατί οι Αμερικανοί βουδιστές δάσκαλοι δεν μπορούν να αντιληφθούν τη διαφορά μεταξύ του Βουδισμού και της φιλοσοφίας του Ράμθα; Δεν είναι δα ότι το πράγμα είναι και τόσο έξυπνα καμουφλαρισμένο. Αν ακόμα και ένας κόπανος όπως εγώ μπόρεσε να το καταλάβει –την αρχική μου κριτική (http://hardcorezengr.blogspot.com/2009/10/blog-post_09.html) την έγραψα πριν διαβάσω το κομμάτι στο salon.com και ακόμα και τότε ήξερα ότι κάτι δεν πάει καλά– τι καταλαβαίνουμε για τους υποτιθέμενους Δασκάλους Ζεν στη χώρα μας; Αν έχουμε έναν τύπο ο οποίος πιστεύει ότι η φιλοσοφία του Ράμθα έχει έστω και κάτι κοινό με τον Βουδισμό, μπορούμε να εμπιστευθούμε τον τύπο αυτόν να μας διδάξει Βουδισμό; Ή οι Αμερικανοί βουδιστές έχουν τέτοιο άγχος να εμφανιστούν σαν μια μεγάλη ευτυχισμένη οικογένεια που τρέμουν στην ιδέα ότι θα μιλήσουν εναντίον του κάθε μαλάκα που επικαλείται τον Βούδα για να δικαιολογήσει την ηλιθιότητά του;

Και αυτό δεν είναι το χειρότερο. Θυμόσαστε που πριν από λίγο καιρό, κορόιδευα μια διαφήμιση που έλεγε ότι μπορείς να βάλεις ένα ζευγάρι ακουστικά και σε μερικά λεπτά θα μπορείς να διαλογίζεσαι βαθύτερα από έναν μοναχό Ζεν; Πλέον, έχουμε έναν και καλά αληθινό Δάσκαλο Ζεν ο οποίος λίγο-πολύ, πουλάει την ίδια ιδέα. Πρόκειται για έναν τύπο ονόματι Γκέμπο Ρόσι (Genpo Roshi –το πραγματικό του όνομα είναι Ντένις), ο οποίος έχει εφεύρει μια ολοκαίνουρια τεχνική διαλογισμού για την οποία λέει «Η τεχνική Big Mind, είναι ένας πολύ απλός και ταυτόχρονα πανίσχυρος και ταχύτατος τρόπος να βοηθηθεί ένα άτομο να αλλάξει την οπτική του γωνία και να συνειδητοποιήσει τη σοφία που μέσω του συνηθισμένου διαλογισμού ενδέχεται να προκύψει μετά από 15 ή 20 χρόνια». Ο Γκέμπο Ρόσι αποκαλεί το πατενταρισμένο του κοκτέιλ από νιού έιτζ ανοησίες, εύκολη ποπ ψυχολογία και βουδιστικά σλογκανάκια, Big Mind™ και στα σεμινάριά του υποστηρίζει –και δεν υπερβάλλω– ότι οι παρευρισκόμενοι μπορούν να βιώσουν την Αφύπνιση, από την πρώτη μέρα, πριν το μπρέικ για μεσημεριανό.

Όχι, δεν μπορούν.

Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. Δεν υπάρχει καμία εύκολη απάντηση. Τα «δεξιοτεχνικά μέσα» τα οποία οι τσαρλατάνοι όπως ο κ. Γκέμπο υπόσχονται ότι θα σας βάλουν στη γρήγορη λωρίδα που οδηγεί στη Φώτιση, δεν είναι παρά χάσιμο χρόνου. Και ακόμα περισσότερο, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα –σας παρακαλώ πολύ, μην παίζετε μ’ αυτά τα πράγματα.

Ο Κεν Ουΐλμπερ (Ken Wilber) λέει ότι του αρέσει το Big Mind™, γεγονός το οποίο δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Όμως το Big Mind™ το υποστηρίζουν και ορισμένοι από τους πιο αξιοσέβαστους ηγέτες του Βουδισμού στην Αμερική. Ο Τζον Ντάιτο Λόρι (John Daido Loori), ούτε λίγο, ούτε πολύ, το αποκαλεί μια «άριστη» μέθοδο και, ειλικρινά, δεν μπορώ καν να φανταστώ γιατί κάποιος που έχει έστω και την ελάχιστη υποψία για το τι είναι Βουδισμός θα έλεγε ποτέ κάτι τέτοιο.

Κάντε μου τη χάρη! Αν αυτό είναι ο Βουδισμός, χάρισμά σας! Δε θέλω να έχω την παραμικρή σχέση με οποιαδήποτε μορφή ή όψη ενός τέτοιου Βουδισμού της πλάκας.

Θέλω να είμαι σαφής ως προς κάτι: Εδώ, στις Η.Π.Α., υπάρχουν αρκετοί καλοί δάσκαλοι και ειλικρινείς βουδιστές και δε θέλω καν να τους περιορίσω σε μια συγκεκριμένη σέκτα, ούτε καν στον ίδιο τον Βουδισμό. Οι άνθρωποι αυτοί παραμένουν, εν πολλοίς, άγνωστοι ακόμα και στη μάζα των διάφορων οπαδών και των μοδάτων που δηλώνουν με μεγάλη υπερηφάνεια «βουδιστές». Δυστυχώς όμως, υπάρχει και ένα νεφελώδες πράγμα που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «Αμερικάνικο Βουδισμό» και το οποίο προάγεται από μια (τρόπον τινά) ομάδα θεωρητικών, επιχειρηματιών, τύπων που ποστάρουν σε τσατ περί Βουδισμού και αμφίβολων Δασκάλων Ζεν –η ομάδα αυτή ψάχνει να βρει και να εξοντώσει κάθε ψήγμα πραγματικού Βούδα-Ντάρμα έχει καταφέρει να φτάσει στη χώρα αυτή.

Χάρη στις προσπάθειες των εκλεκτών αυτών κυρίων, ο Βουδισμός στην Αμερική αντιμετωπίζει έναν πραγματικό κίνδυνο να γίνει ένα κάπως πιο αγαθό νιου έιτζ καλτ που δε θα έχει καμία σχέση με τον πραγματικό Βουδισμό, πέρα από μια προτίμηση στα αγάλματα του Βούδα έναντι πινάκων που δείχνουν τον Ράμθα να κραδαίνει το γιαταγάνι του πάνω από την Ατλαντίδα. Ο Βουδισμός στις Η.Π.Α. πνίγεται μέσα σε μια σούπα από κακή ποπ ψυχολογία, χαζό μυστικισμό και μοδάτες αριστερές πολιτικές ιδέες.

Ο Βουδισμός δεν είναι ένα σύνολο από ιδέες ή απόψεις. Δεν είσαι βουδιστής αν μπορείς να τσιτάρεις τον Ντόγκεν με μεγάλη ευκολία, αν μπορείς να ξεφουρνίσεις εκατόν οκτώ κοάν και τις απαντήσεις τους, αν μπορείς να απαγγείλεις όλη τη Σούτρα της Καρδιάς απ’ έξω ή ακόμα και αν μπορείς να πεις τις σωστές απόψεις στην εβδομαδιαία μάζωξη της σάνγκας της γειτονιάς σου. Και, παρεμπιπτόντως, δεν είσαι βουδιστής ειδικά όταν μπορείς να παπαγαλίσεις αυτά που λέω εγώ.

Ο Βουδισμός είναι ένας τρόπος να περπατάς, να τρως σοκολατάκια ή να σκουπίζεις τον κώλο σου αφού χέσεις. Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τα διάφορα κολπάκια των συνηθισμένων θρησκειών ή φιλοσοφιών –τη στιγμή που ο Βουδισμός αρχίζει να μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη θρησκεία στον κόσμο, χάνει όλη του την αξία.

Ορισμένοι μπορεί να σκεφτούν ότι τα χώνω σε όλους τους άλλους προκειμένου να πλασάρω τον εαυτό μου και να αποκτήσω περισσότερους οπαδούς. Πιστέψτε με, δεν έχω καμία επιθυμία να προσελκύσω κανέναν οπαδό. Μη με ακολουθείτε. Μη με βοηθάτε σε τίποτα. Μην αγοράζεστε το βιβλίο μου. Μη διαβάζετε τη σελίδα μου. Σοβαρολογώ. Όπως τραγουδάει και ο Μάικλ Στάιπ (Michael Stipe) σε έναν από τους τελευταίους καλούς δίσκους των R.E.M, «Εδώ, μιλάω μόνο στον εαυτό μου» («I’m talking here to me alone»). Δεν προσπαθώ να πείσω κανέναν για τις απόψεις μου και, ειλικρινά, δε δίνω μια αν θα αποδεχτείτε αυτά που λέω ή όχι ή αν πιστεύετε ότι προφανώς δεν είμαι βουδιστής επειδή παρέβηκα τον κανόνα που λέει να μην επικρίνουμε τους συντρόφους μας βουδιστές. Οι κόπανοι που πουλάνε ζαχαρωμένες διαλογιστικές καραμέλες, θα παραμείνουν πολύ πιο δημοφιλείς από μένα και για πολύ καιρό. Δεν προσπαθώ να πείσω κανέναν και για τίποτα –λέω απλώς πράγματα που, πολύ αφότου εγώ θα έχω γίνει σκόνη, τα τρισέγγονά σας θα αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν κάποιος να μην τα πήρε χαμπάρι.

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ: Είδα ότι το Big Mind™ το υποστηρίζει το Ίδρυμα Φρέντερικ Π. Λενζ (Frederick P. Lenz Foundation) Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Φρεντ, δείτε τη σελίδα αυτή: http://skepdic.com/rama.html

http://homepage.mac.com/doubtboy/WhatTheBleepPart2.html

ΥΓ
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Κεν Ουΐλμπερ και τον Τζον Ντάιτο Λόρι, μπορείτε να δείτε εδώ και εδώ.

Τι Στον *Μπιπ* Ξέρω (από Νιου Έιτζ ταινίες);

[Σ.τ.Μ. Το κείμενο αυτό, καθώς και τα επόμενα δύο είναι από το παλιό σάιτ του Μπραντ Ουόρνερ (http://homepage.mac.com/doubtboy/). Ο λόγος που τα περιλαμβάνω, είναι επειδή αναφέρονται στο ποστ με τίτλο «Γάτος και Μάγκας». Το στιλ γραφής είναι χαρακτηριστικό του Μπραντ Ουόρνερ και, κατά τη γνώμη μου, άπτονται θεμάτων που ενδιαφέρουν τους αναγνώστες των σελίδων αυτών.]

Έχω αρχίσει λοιπόν να τσεκάρω τι περνάει για Βουδισμός εδώ στις Η.Π.Α. και σε δύο από τις διαλέξεις που παρακολούθησα, οι δάσκαλοι σύστηναν ανεπιφύλακτα την ταινία What The Bleep Do We Know (Τι Στον *Μπιπ* Ξέρουμε). Σκέφτηκα λοιπόν ότι πρέπει να πα’ να δω κι εγώ αυτήν την ταινία που οι Αμερικανοί Βουδιστές Δάσκαλοι θεωρούν τόσο καταπληκτική και πήγα εχτές.

Προσωπικά, δυσκολεύομαι να αισθανθώ την έκσταση που αισθάνθηκαν οι εν λόγω βουδιστές. Για μένα, το War of the Gargantuas παραμένει πολύ καλύτερη βουδιστική ταινία. Σοβαρολογώ.

Η ταινία, μου ψιλό-θύμισε τα έργα του συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Φίλιπ Κ. Ντικ (Philip K. Dick) –ο Ντικ βάσισε πολλά από τα μυθιστορήματά του σε ορισμένες πολύ βαθιές και σημαντικές φιλοσοφικές ιδέες, μόνο που στη συνέχεια γέμισε τα ίδια αυτά βιβλία, με λιγδιάρικα πλάσματα από τα φεγγάρια του Δία και με ευφυείς, αλλά επαναστατημένες, οικιακές συσκευές. Βεβαίως, το όλο πράγμα ήταν μια χαρά επειδή ο αναγνώστης έβλεπε εξ αρχής ποιες ιδέες παρουσίαζε ο συγγραφέας σαν ενδιαφέρουσες εικασίες για τη φύση της πραγματικότητας και ποιες ήταν απλώς επιστημονικοφανταστική πλάκα. Όμως ο Ντικ έγραψε και ορισμένα καθαρά φιλοσοφικά έργα τα οποία, δυστυχώς, είναι πολύ απογοητευτικά επειδή βλέπει κανείς ξεκάθαρα ότι ο ίδιος δεν μπορούσε πάντοτε να διαχωρίσει ποιες ήταν οι πραγματικά βαθιές ιδέες και ποια τα αποκυήματα της φαντασίας του. Το ίδιο συμβαίνει και με την ταινία αυτή: Για κάθε καλή ιδέα που εμφανίζουν, ξαμολάνε και άλλες δέκα οι οποίες ποικίλλουν από «ενδιαφέρουσες από πλευράς επιστημονικής φαντασίας αλλά μάλλον άσχετες» μέχρι «νιού έιτζ βλακείες».

Καθώς η ταινία προχωράει, οι δημιουργοί της μας παρουσιάζουν μια σειρά από στοχαστές όμως μέχρι το τέλος, δε μας λένε ποιοι είναι οι στοχαστές αυτοί –υποθέτω ότι αυτό συμβαίνει για να μας αναγκάσουν να κρίνουμε τις ιδέες καθαυτό αντί να εντυπωσιαστούμε από τα διαπιστευτήρια του εκάστοτε εκφραστή τους. Προσέξτε όμως, γιατί ένα μέλος της ομάδας είναι κάπως περίεργη υπόθεση: ενώ οι περισσότεροι ομιλητές είναι διακεκριμένοι επιστήμονες, φιλόσοφοι και θεολόγοι, ο ένας υποτίθεται ότι είναι κάποιο πνεύμα το οποίο μιλάει δια στόματος ενός ατόμου που φέρεται ως μέντιουμ. Όσο παιζόταν η ταινία, όποτε εμφανιζόταν στην οθόνη το άτομο αυτό, κούναγα το κεφάλι μου και σκεφτόμουν «Τι στον *μπιπ* δίπλωμα έχει αυτός ο κόπανος;», όμως απ’ ό,τι φαίνεται οι δημιουργοί της ταινίας δεν μπόρεσαν να διαχωρίσουν μεταξύ των φαντασιώσεων του εν λόγω προσώπου και των, κατά περίπτωση, πολύ σημαντικών θεωριών που εξέφραζαν πολλοί από τους άλλους ομιλητές * (βλ. τέλος του κειμένου).

Δεν κράτησα σημειώσεις ενώ έβλεπα την ταινία, οπότε δεν μπορώ να πω συγκεκριμένα ποιες ιδέες μου άρεσαν και ποιες ήταν απλώς χαζές. Μου άρεσαν πολλοί από τους προβληματισμούς που έθεσαν αρκετοί από τους ομιλητές σχετικά με το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος και πώς οι μορφότυποι/μοντέλα σκέψης που έχουμε συνηθίσει μπορούν να αναγκάσουν τον εγκέφαλό μας να βλέπει τον κόσμο με έναν τρόπο που στις περισσότερες, αν όχι σε όλες, τις περιπτώσεις, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Νομίζω ότι είναι σημαντικό να το αντιληφθεί και να το κατανοήσει κανείς αυτό –είναι κάτι που το παρατηρείς και μόνος σου μέσω της διαδικασίας της άσκησης Ζαζέν και είναι καλό ότι μπορεί να στηριχτεί και επιστημονικά (χώρια που το παρουσιάζουν και με μερικά πολύ ζόρικα γκράφικς). Επίσης, μου άρεσε ότι ορισμένοι από τους ομιλητές έδειχναν να έχουν μια έστω και στοιχειώδη αντίληψη της βουδιστικής ιδέας ότι «η μορφή είναι κενότητα και η κενότητα είναι μορφή» –δηλαδή της ιδέας ότι ο εσωτερικός μας κόσμος και το υλικό σύμπαν είναι αλληλεξαρτώμενα και ότι το ένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλο. Φαίνεται, ωστόσο, ότι αυτό που δεν μπορούν να δουν είναι ότι ο διαχωρισμός μεταξύ των δύο είναι τεχνητός και ότι το ένα είναι, στην πραγματικότητα, το άλλο. Τέλος, μου άρεσε ότι πολλοί από τους ομιλητές αμφισβητούσαν την ύπαρξη ενός μόνιμου εαυτού ή ψυχής και την ύπαρξη ενός Θεού ο οποίος με κάποιον τρόπο παραμένει εκτός του σύμπαντος που δημιούργησε. Και πάλι, όμως, δεν είμαι ακριβώς σίγουρος για το πού το πήγαιναν με τις αντιλήψεις τους αυτές.

Ορισμένοι τύποι στην ταινία μιλούσαν για το πώς η πραγματικότητα είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό που μπορούμε ποτέ να συλλάβουμε και έλεγαν ότι πρέπει να προσέχουμε πολύ όταν σκεφτόμαστε ότι η αντίληψή μας περί πραγματικότητας είναι απολύτως ξεκάθαρη, δεδομένου ότι στην ανθρώπινη ιστορία, οποτεδήποτε οι άνθρωποι πίστευαν ότι κάτι είναι απολύτως αληθινό, έπαιρναν τα’ αρχίδια τους. Ένας τύπος, πρότεινε την άποψη ότι η θρησκεία (όχι μια συγκεκριμένη θρησκεία αλλά η ίδια η θρησκεία ως δύναμη μέσα στην ανθρώπινη συνείδηση) έχει κάνει μεγάλη ζημιά στην ανθρωπότητα και πρόσθεσε «και μεγάλη ζημιά στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου» –κάτι το οποίο το είχα πει κι εγώ από τις σελίδες αυτές τον Σεπτέμβριο του 2001. Τότε, διάφοροι αναγνώστες έπεσαν επάνω μου και άρχισαν να φωνάζουν, γεγονός που με έκανε να αποφασίσω ότι ίσως ο κόσμος να μην είναι έτοιμος να ακούσει κάτι τέτοιο.

Αυτό που δεν μου άρεσε από την ταινία, ήταν πολλά από αυτά που λέγονταν για την υποτιθέμενη δύναμη της σκέψης και για το πώς η σκέψη ή η καθαρή συνειδητότητα μπορεί με κάποιον τρόπο να γεννήσει την υλική πραγματικότητα. Βεβαίως, αυτά τα έλεγε συνήθως το πνεύμα μέσω του μέντιουμ, όμως μου φάνηκε ότι τα πίστευαν και αρκετοί από τους επιστήμονες. Στην πραγματικότητα, η σκέψη δεν είναι και τόσο σημαντική –σημαντική είναι η βιωματική πλευρά της πραγματικότητας και η σκέψη δεν είναι παρά το πιο ελάχιστο κλάσμα της πλευράς αυτής. Εν τέλει, η συνειδητότητα δεν υπάρχει στ’ αλήθεια –είναι απλώς άλλη μια από τις ιδέες μας.

Πολλή συζήτηση (για τα γούστα μου) γινόταν επίσης για την ύπαρξη παραλλήλων συμπάντων. Αν και η συγκεκριμένη ιδέα μου αρέσει πολύ ως βάση για επιστημονική φαντασία, δεν πιστεύω ότι έχει καμιά θέση στη σοβαρή φιλοσοφία. Στην τελική, ακόμα και αν είναι αλήθεια, τι σχέση μπορεί να έχει με οτιδήποτε το ότι ίσως σε κάποιο άλλο σύμπαν ο Κένεντι είναι ακόμα ζωντανός και ο Τζον Κέρι νίκησε στις εκλογές του 2004; Καθόμαστε και συζητάμε για φαντασία, ενώ θα έπρεπε να κοιτάμε τη φύση της πραγματικότητας στην οποία όντως ζούμε –χώρια που έχω τις επιφυλάξεις μου για κάτι φωτογραφίες που έδειχναν στην ταινία: ήταν κάτι μόρια νερού τα οποία υποτίθεται ότι μεταμορφώθηκαν αφού τα ευλόγησαν μοναχοί Ζεν –αλήθεια; Έχω αρχίσει και σκέφτομαι μήπως πλέον έχω τη δύναμη να μεταμορφώσω το νερό της βρύσης σε γκαζόζα.

Το πρόβλημα που έχω με τους βουδιστές στην Αμερική οι οποίοι πιστεύουν ότι η ταινία είναι καταπληκτική, δεν είναι ότι δε θα βρει κανείς σ’ αυτή κάποιες πραγματικές αλήθειες. Είναι με την αντίληψη ότι ο Βουδισμός είναι όλο πραγματικά βαθιές σκέψεις και ιδέες ή εντυπωσιακές εικασίες. Χάνουμε όλη την ουσία του βουδισμού αν πιστεύουμε ότι πρόκειται για έναν ακόμα τρόπο να ανακαλύπτουμε καινούριες και πιο κουλ ερμηνείες για το πώς λειτουργεί το σύμπαν –αυτά τα πράγματα έχουν τη χρησιμότητά τους, όμως δεν είναι εκεί το ζουμί.

Κατ’ εμέ, το πραγματικό ζουμί του Τι Στον *Μπιπ* (αν και η ίδια η ταινία μάλλον δεν το κατάλαβε) είναι όταν εξέφρασαν την υπόθεση ότι οι ανακαλύψεις της κβαντικής φυσικής μπορούν να οδηγήσουν την ανθρωπότητα σε μια νέα μορφή ηθικής, η οποία στηρίζεται στην κατανόηση ότι εμείς οι ίδιοι είμαστε τελικά υπεύθυνοι για τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Εδώ ακριβώς βρίσκεται το ψαχνό (ή, αν είστε σαν κι εμένα, το τόφου) του βουδισμού: αν αυτά τα αρχίδια που επιτέθηκαν στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου καταλάβαιναν ότι αυτοί οι ίδιοι είναι υπεύθυνοι για την ύπαρξη της Μεγάλης Σατανικής Αμερικής, τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά. Άσχετα με το σε τι καταστάσεις βρίσκεσαι μπλεγμένος, κάθε μια από τις καταστάσεις αυτές είναι κάτι που το δημιούργησες εσύ ο ίδιος –και αυτό, αγάπη μου, περιλαμβάνει τα πάντα, ακόμα και αυτά που νομίζεις ότι είναι εντελώς άσχετα από εσένα. Αν δε σου αρέσει ο πρόεδρος της χώρας ή ο πόλεμος που διεξάγεται (για να πιάσω ένα δημοφιλές παράδειγμα), προσπάθησε να καταλάβεις πώς τα δημιούργησες εσύ ο ίδιος. Κάθε βομβιστής αυτοκτονίας και κάθε βλάχος από το Τέξας που υπάρχει στην κυβέρνηση Μπους, είσαι εσύ. Όχι μεταφορικά –κυριολεκτικά. Δεν μπορεί να είναι κανένας άλλος.

Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι οι δημιουργοί της ταινίας δεν ήξεραν πώς να χειριστούν την πολύ σημαντική αυτή ιδέα με αποτέλεσμα να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι το νόημά της είναι ότι πρέπει κανείς να σταματήσει να κλαίγεται και να αναλάβει την ευθύνη της ζωής του. Διότι μπορεί να υπάρχει κάπου πέρα ένα άλλο Σύμπαν στο οποίο ο γκόμενός σου δεν έκανε σεξ με την αδερφή σου στο ίδιο σου το κρεβάτι –ή κάτι παραπλήσιο. Ο τρόπος που το θέτουν είναι κάπως φλου και σολιψιστικός, σαν να λένε ότι ίσως στην πραγματικότητα δεν είσαι παρά ένας εγκέφαλος μέσα σε μια γυάλα, κάπου, και όλο το Σύμπαν που αντιλαμβάνεσαι είναι μια ψευδαίσθηση που δημιουργούν καλώδια καρφωμένα στον φλοιό σου.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν πρόκειται ποτέ να αντιληφθεί κανείς τις πλήρεις διαστάσεις μιας τέτοιας ιδέας μόνο με το να κάθεται και να τη σκέφτεται –η σκέψη δεν είναι τόσο ισχυρή. Η κατανόηση που χρειάζεσαι είναι πολύ πιο πέρα από κάθε σκέψη ή κατανόηση και το αστείο είναι ότι δε χρειάζεται να πάει κανείς πολύ μακριά για να φύγει πέρα από τη σκέψη και την κατανόηση. Οι μύξες στη μύτη σου είναι πολύ πέρα από κάθε σκέψη. Τα σπυράκια στο κούτελό σου είναι κάτι πέρα από αυτό που θα μπορέσεις ποτέ να κατανοήσεις –αυτό που χρειάζεται είναι Ζαζέν (και μάλιστα πολύ) προκειμένου να μπορέσεις να ξεκολλήσεις από αυτά τα μοντέλα/μορφότυπους σκέψης που έχεις συνηθίσει.

Γενικώς θα έλεγα ότι η ταινία ήταν εντάξει. Παρ’ όλα αυτά, μου άρεσε περισσότερο το Team America –εκεί είχε πιο πολλές μαριονέτες που έκαναν σεξ.

* ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΙΣΤΗΡΙΟΥ: Σύμφωνα με ένα πολύ ωραίο άρθρο από το salon.com, το μέντιουμ που είδα στην ταινία δεν μπήκε απλώς εμβόλιμο σε ένα κατά τα λοιπά αντικειμενικό πρότζεκτ. Απ’ ό,τι φαίνεται, το υποτιθέμενο πνεύμα/ον μπλέχτηκε ιδιαίτερα με την ταινία και ενδέχεται το όλο πράγμα να ήταν περίπου ένα διαφημιστικό φιλμάκι για την σχολή Φώτισής του, δηλαδή της, δηλαδή του. Βεβαίως αυτό εξηγεί πολλά πράγματα! Προς το παρόν, θα αφήσω το πράγμα ως έχει, όμως ενδέχεται να χρειαστεί να ξαναγράψω το κείμενο αρκετά διαφορετικά. Μείνετε συντονισμένοι...

http://homepage.mac.com/doubtboy/WhatTheBleep.htm

ΥΓ
Για το War of the Gargantuas, μπορείτε να βρείτε το σχετικό άρθρο της WikiPedia εδώ. Για το What The Bleep Do We Know, πέρα από τη WikiPedia (http://en.wikipedia.org/wiki/What_The_Bleep_Do_We_Know), υπάρχει και το επίσημο σάιτ, στη διεύθυνση http://www.whatthebleep.com/ Τέλος, για το Team America, μπορείτε να πάτε εδώ (και πάλι από τη Wikipedia).